Το τσιγάρο παίρνει τη θέση… της πιπίλας!

Του Πάρη Βασιλείου

 Όλοι μας έχουμε δει ένα νέο παιδί να καπνίζει. Ωστόσο, αυτό που είδε και κατέγραψε ένας χρήστης του Μετρό ήταν αδιανόητο: ένα παιδί, κάτω από τεσσάρων ετών, κάπνιζε στην αγκαλιά της μητέρας του, ενώ εξέρχονταν από το σταθμό του Μετρό στο Μοναστηράκι. Το βίντεο έγινε viral στα social media και αμέσως προκλήθηκαν αντιδράσεις, σχετικά με την κηδεμονία του ανηλίκου. Μπορεί το συγκεκριμένο περιστατικό να μας φαίνεται παράξενο, όμως το κάπνισμα των ανηλίκων είναι ένα συχνό φαινόμενο στην χώρα μας, συνήθως βέβαια σε μεγαλύτερες ηλικίες.

Σύμφωνα με στοιχεία, η Ελλάδα είναι μέσα στο top 10 σε ποσοστά καπνιστών μεταξύ των χωρών της Ευρώπης, κάτι που από όσο φαίνεται, δε θα αλλάξει σύντομα. Όπως έχει αποδειχθεί από έρευνες, περίπου το 15% των εφήβων από 11 εώς 15 ετών, έχει καπνίσει έστω και μία φορά, ενώ το ποσοστό αυτό εκτοξεύεται πάνω από 40% στις ηλικίες των 15 και 16. Ένας στους εννέα, καπνίζει εβδομαδιαία, ενώ ένας στους δώδεκα καθημερινά, όπως άλλωστε έδειξε και μία έρευνα του 2023. Πιο δημοφιλές είναι το ηλεκτρονικό τσιγάρο (ευρέως γνωστό ως vape), χωρίς αυτό να σημαίνει ότι τα άλλα είδη καπνού δεν χρησιμοποιούνται.

Ανεξαρτήτως ηλικίας και φύλου, ο καπνός είναι εξαιρετικά εθιστικός και είναι μια συνήθεια όπου δύσκολα κόβεται. Παρόλα αυτά, συνέχεια ακούμε για έναν νέο που ξεκινάει το κάπνισμα. Έχετε αναρωτηθεί όμως γιατί συμβαίνει αυτό; Πολλοί από εμάς κατηγορούμε τα παιδιά και τα προσφωνούμε ‘’αλήτες’’ ή ‘’ψευτόμαγκες’’. Πριν συμφωνήσουμε ή όχι με αυτό, ας σκεφτούμε αν τα παιδιά γεννήθηκαν με μια ταμπέλα στα  χέρια που γράφει ‘’Καπνιστής’’/’’Καπνίστρα’’ ή  ‘’Αλήτης’’. Σίγουρα όχι! Και δεν φταίνε αυτοί αν έγιναν, αλλά οι μεγαλύτεροι, όχι μόνο οι γονείς, αλλά και το σχολείο και η πολιτεία. Είναι λογικό, και όχι αφύσικο, ένας έφηβος να ξεκινήσει αυτή την κακή συνήθεια όταν οι άνθρωποι με τους οποίους συναναστρέφεται την ακολουθούν, πόσο μάλλον όταν του δίνουν να δοκιμάσει και φοβάται ότι αν αρνηθεί μπορεί να τους χάσει ή να τον κοροϊδέψουν. Επίσης, για πολλούς το τσιγάρο είναι ένα διάλειμμα από την καθημερινότητα, μια παρηγοριά στην δύσκολη μέρα τους, μετά ή ενδιάμεσα από το εφτάωρο σχολείο τους και το τετράωρο φροντιστήριό τους.

Τα παιδιά, βλέπουν το τσιγάρο ως ένα αθώο προϊόν καθώς, πολλές φορές, μεγαλώνουν με ανθρώπους που καπνίζουν, που δεν τους αναιρούν την ψευδαίσθηση της αθωότητας του και που πολλές φορές  τους επιτρέπουν να το κάνουν, όπως στο παραπάνω γεγονός. Για αυτό δεν φταίει μόνο το σπίτι, καθώς το μόνο μάθημα εναντίον του καπνίσματος, είναι μερικές σελίδες (και αν) στο βιβλίο της Βιολογίας, της κάθε τάξης. Όπως είπαμε και πριν, ο καπνός είναι εξαιρετικά εθιστικός (λόγω της νικοτίνης που περιέχει). Πολλοί, σκέφτονται ότι θα καπνίσουν μια φορά, για δοκιμή ή από περιέργεια. Μία φορά όμως είναι αρκετή για να ξεκινήσει κάποιος να καπνίζει κάποιος ασταμάτητα μέχρι τα 70 του. Όπως έχει υπολογιστεί, περίπου  το 87% των ενήλικων καπνιστών, καπνίζουν από την εφηβική ηλικία. Παρόλα αυτά, απαιτούμε από τους μαθητές να μην καπνίζουν για εφτά ώρες, πράγμα αρκετά δύσκολο. Μία αποβολή, δεν θα τους κάνει να το σταματήσουν και να καταλάβουν τις συνέπειες που θα έχουν στην υγεία τους. Και ούτε η απαγόρευσή τους είναι λύση,  ίσα ίσα που μπορεί να τα κάνει και χειρότερα.

 Όπως είδαμε λοιπόν, το κάπνισμα των ανηλίκων μπορεί να «δικαιολογηθεί», υπό τέτοιες συνθήκες. Αν και το πρόβλημα αυτό παίρνει μεγάλες διαστάσεις, ποτέ δεν είναι αργά ώστε να βοηθήσουμε κάποιον να πάψει να καπνίζει ή να αποτρέψουμε τα παιδιά να το αρχίσουν. Τα παιδιά, δεν χρειάζονται φωνές, ούτε ποινές! Μήπως αντί να τους δίνουμε μια πινακίδα με την επιγραφή «Αλήτης», δε θα ήταν καλύτερο να  τους  εξηγούσαμε και να  τους βάζαμε καλά στο κεφάλι τους κινδύνους του τσιγάρου; Τι λέτε;