«Σου έστειλα DM»
της Σοφίας Τάγκαλη
Χωρίς να νιώθουμε την ανάγκη να βγούμε απ’ το σπίτι, ανοίγοντας το κινητό και σέρνοντας το δάχτυλό μας πάνω στην οθόνη, επικοινωνούμε. Χωρίς να μιλήσουμε, πληκτρολογώντας λίγες λέξεις έχουμε καταφέρει να κανονίσουμε την επόμενη συνάντηση. Χωρίς να επικοινωνήσουμε με τους φίλους μας, γνωρίζουμε τι φαγητό έφαγαν, σε ποια παραλία έκαναν το μπάνιο τους και γενικότερα όλες τις λεπτομέρειες των διακοπών τους. Όλα αυτά με το πάτημα ενός κουμπιού. Με την πρόσβαση σε οποιαδήποτε πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης.
Η ταχύτητα -ή μάλλον η ευκολία- στη χρήση κοινωνικών δικτύων αποτελεί τον κυριότερο λόγο της μεγάλης απήχησής τους στους νέους. Χάρη σε αυτά έχουμε τη δυνατότητα να επικοινωνούμε σε πραγματικό χρόνο, ανταλλάσσοντας μηνύματα ή φωτογραφίες καθώς και να υποστηρίζουμε ο ένας τον άλλον. «Το προφίλ μου είναι προέκταση του εαυτού μου». Στα κοινωνικά δίκτυα μάς δίνεται η δυνατότητα να μοιραστούμε τα ενδιαφέροντά μας με τον κοινωνικό μας περίγυρο, να εξωτερικεύσουμε τις σκέψεις και τα συναισθήματά μας ανοιχτά, γεγονός που είναι άλλωστε δύσκολο στον πραγματικό κόσμο. Παράλληλα μπορούμε να αναπτύξουμε τα ενδιαφέροντά μας συμμετέχοντας σε διαδικτυακές συζητήσεις με συνομηλίκους και ανταλλάσσοντας σκέψεις και συμβουλές σχετικά με θέματα που μας ενδιαφέρουν. Συχνά η πραγματοποίηση διαδικτυακών συζητήσεων μεταξύ ατόμων που έχουν κοινές ασχολίες έχει ως αποτέλεσμα τον διάλογο σε προσωπικό επίπεδο και, γιατί όχι, τη δημιουργία μιας ειλικρινούς φιλίας που εκτείνεται και στην πραγματική ζωή.
Η συνεχής ενασχόληση με τα κοινωνικά δίκτυα όμως δεν συνιστά πανάκεια για την κοινωνικότητά μας. Εκεί όπου κανονικά τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης θα έπρεπε να λειτουργούν συμπληρωματικά, γίνονται κύριο -αν όχι αποκλειστικό- μέσο επικοινωνίας. Εθισμένοι, προσκολλημένοι στην εικονική μας πραγματικότητα νομίζουμε πως επικοινωνούμε ενώ πραγματικά αλλοτριωνόμαστε. Ολόκληρος ο κόσμος μας περιορίζεται πλέον σε ένα φωτεινό τετράγωνο που λέγεται οθόνη και τελικά οι δια ζώσης συναντήσεις με φίλους περιορίζονται σε μια πεζή συνομιλία στα «DM». Φίλοι ή ακόλουθοι; Δυστυχώς μεγάλος αριθμός των ατόμων που ακολουθούμε σε ψηφιακές πλατφόρμες μάς είναι άγνωστοι, «φίλοι των φίλων μας», που μπορεί να μην τους έχουμε μιλήσει ποτέ. Η διαδικτυακή «φιλία» δεν είναι τίποτε άλλο παρά μια μακροσκελής λίστα με ονόματα. Τέλος, ο αυθορμητισμός της ηλικίας μας δεν αποτελεί τον κατάλληλο σύμβουλο στις διαδικτυακές μας επαφές. Η υπερπροβολή της ιδιωτικής μας ζωής, ο διαμοιρασμός προσωπικών πληροφοριών μας με αγνώστους εγκυμονεί τον κίνδυνο της κακόβουλης εκμετάλλευσής τους, του εκφοβισμού, ακόμη και της σεξουαλικής παρενόχλησης. Καθόλου δεν αποκλείεται πίσω από το προφίλ του συνομήλικου φίλου μας να κρύβεται ένας ηλικιωμένος συνταξιούχος με «αλλόκοτα ενδιαφέροντα»!
Η ζωή μας είναι πολλά περισσότερα από το προφίλ μας στα κοινωνικά δίκτυα. Οι καλύτερες στιγμές μας έχουν σίγουρα μεγαλύτερη βαρύτητα από μια ανάρτηση στο Instagram. Ο ανούσιος διάλογος με έναν άγνωστο μέσω μηνυμάτων δεν μπορεί να αντικαταστήσει την πρόσωπο με πρόσωπο επαφή με έναν φίλο. Ο ήχος της ειδοποίησης δεν μπορεί να αποτελεί τον δεύτερο σφυγμό μας. Η χρήση κοινωνικών δικτύων δεν πρέπει να είναι αποκλειστική αλλά συμπληρωματική της κοινωνικής μας ζωής.
