Νίκος Γκάτσος, «Ο εφιάλτης της Περσεφόνης»
Σημαντικός Έλληνας ποιητής. Έχει γράψει στίχους για τραγούδια, που τα έχουν μελοποιήσει συνθέτες, όπως ο Μάνος Χατζηδάκης, ο Μίκης Θεοδωράκης, ο Σταύρος Ξαρχάκος.
Το ποίημά του «Ο εφιάλτης της Περσεφόνης» γράφτηκε το 1976, το μελοποίησε ο Μάνος Χατζηδάκης και το τραγούδησε σε πρώτη εκτέλεση η Μαρία Φαραντούρη. Με το ποίημά του ο Νίκος Γκάτσος με προφητικό τρόπο, εύστοχα και πετυχημένα έθιξε το θέμα της περιβαλλοντικής κρίσης στην Ελλάδα ή αλλιώς το ζήτημα της οικολογικής καταστροφής. Ήταν ο πρώτος που στηλίτευσε με τις ποιητικές του λέξεις τον πλουτισμό άνευ ορίων και την κατάρρευση των πολιτισμικών αξιών. Γνώριζε πως πλησιάζουν καιροί, όπου θα επικρατεί η ανάπτυξη με κάθε κόστος, η έλλειψη οικολογικής συνείδησης και η απουσία ιστορικής μνήμης και ευαισθησίας. Γι’ αυτό και στο ρεφρέν του τραγουδιού, με αίσθηση βαθιάς οδύνης, καλεί την θεά-νύμφη Περσεφόνη να μείνει κρυμμένη βαθιά μέσα στο σκοτεινό καβούκι της γης, αφού θα σαστίσει στη θέα ενός παθολογικά μεταλλαγμένου, μάταιου και παράλογου κόσμου.
Εκεί που φύτρωνε φλισκούνι κι άγρια μέντα
κι έβγαζε η γη το πρώτο της κυκλάμινο
τώρα χωριάτες παζαρεύουν τα τσιμέντα
και τα πουλιά πέφτουν νεκρά στην υψικάμινο.
Κοιμήσου Περσεφόνη
στην αγκαλιά της γης
στου κόσμου το μπαλκόνι
ποτέ μη ξαναβγείς.
Εκεί που σμίγανε τα χέρια τους οι μύστες
ευλαβικά πριν μπουν στο θυσιαστήριο
τώρα πετάνε τα αποτσίγαρα οι τουρίστες
και το καινούργιο παν να δουν διυλιστήριο.
Κοιμήσου Περσεφόνη { … }
Εκεί που η θάλασσα γινόταν ευλογία
κι ήταν ευχή του κάμπου τα βελάσματα
τώρα καμιόνια κουβαλάν στα ναυπηγεία
άδεια κορμιά, σιδερικά, παιδιά κι ελάσματα.
Κοιμήσου Περσεφόνη { … }
Τσόλκας Γιώργος Α΄4
