Γιάννης Ζάμκος: «Ζωγραφίζω, για να βλέπω την πόλη αλλιώς»

Συνομιλούμε με τον Κοζανίτη street artist, Γιάννη Ζάμκο, για την τέχνη του γκράφιτι, τις προκλήσεις του δρόμου και τη δύναμη του χρώματος στην καθημερινότητά μας.

Αυτή μας η συνάντηση δεν έμοιαζε καθόλου με δημοσιογραφική αποστολή. Αν και διαδικτυακή, από τα πρώτα κιόλας λεπτά, το κλίμα έγινε απόλυτα χαλαρό, σαν να βρεθήκαμε με έναν παλιό φίλο για καφέ. Με τρομερή αμεσότητα, χιούμορ και αυθορμητισμό, ο Γιάννης μάς άνοιξε την καρδιά του και μας ταξίδεψε στον δικό του, γεμάτο χρώματα κόσμο, μέσα από μια απολαυστική συζήτηση χωρίς «πρέπει» και τυπικότητες.

Το ξεκίνημα και το πρώτο γκράφιτι

«Όλα ξεκίνησαν παραμονές Χριστουγέννων, όταν ήμουν μαθητής στην Ε” με ΣΤ” Δημοτικού. Μαζί με δύο φίλους μου, αποφασίσαμε να πειραματιστούμε με σπρέι χωρίς να έχουμε ιδέα από υλικά ή τεχνικές. Το πρώτο μας έργο ήταν ένα ανορθόγραφο «Merry Christmas» σε έναν απομονωμένο τοίχο του χωριού μου. Παρά το τσουχτερό κρύο, η διαδικασία με γέμισε χαρά, ενθουσιασμό και ικανοποίηση. Αυτή η πρωτόγνωρη εμπειρία με στιγμάτισε και μου έδωσε το έναυσμα να συνεχίσω».

Έμπνευση, Ταξίδια και Περιβάλλον

«Η έμπνευσή μου πηγάζει από το περιβάλλον, τους ανθρώπους και τις τοπικές κοινότητες. Μια άλλη μεγάλη μου αγάπη είναι τα ταξίδια. Καθώς γυρίζω τον κόσμο, προσπαθώ να ενώνω τη ζωγραφική με τη γνωριμία νέων τόπων. Κάθε μέρος δίνει το δικό του ερέθισμα. Για μένα το γκράφιτι ξεκίνησε ως επιλογή, αλλά με τα χρόνια έγινε βαθιά ανάγκη έκφρασης και επικοινωνίας με τον κόσμο. Στην αρχή ένιωθα ότι ζωγράφιζα για να με δει η πόλη, πλέον όμως ζωγραφίζω, για να βλέπω εγώ την πόλη αλλιώς».

Τα έργα στην Κοζάνη και οι δυσκολίες του δρόμου

«Κάθε έργο στον δρόμο κουβαλά μια ξεχωριστή εμπειρία και τις δικές του συνομιλίες με τους περαστικούς. Αν έπρεπε να ξεχωρίσω ένα έργο μου στην Κοζάνη, αυτό είναι ο «Δαβίδ» στην πλατεία Λασσάνη.

Όσον αφορά τον χρόνο υλοποίησης, αυτός εξαρτάται από τις λεπτομέρειες και την τεχνική. Με τα σπρέι δουλεύω πιο γρήγορα από ό,τι με το πινέλο. Οι μεγαλύτερες δυσκολίες είναι εξωτερικές: ο απρόβλεπτος καιρός και η τεχνική πρόκληση τού να προσεγγίσεις ψηλά σημεία σε οικοδομές, χρησιμοποιώντας γερανούς, σκάλες ή σκαλωσιές. Επίσης, απαιτείται πολλή σκέψη πριν τον τοίχο, ώστε η θεματική να αγκαλιαστεί από την κοινότητα».

Τι κάνει ένα γκράφιτι πετυχημένο;

«Ο ιδανικός συνδυασμός στυλ, μηνύματος και τοποθεσίας. Ένα γκράφιτι σε μια κεντρική πλατεία έχει διαφορετικό χαρακτήρα και κοινό από ένα κρυμμένο έργο σε μια απόμερη γειτονιά. Όλα αυτά τα στοιχεία πρέπει να δέσουν σωστά, για να περάσει το μήνυμα. Μικρός θαύμαζα πολλούς καλλιτέχνες, ειδικά μέσω των social media. Από την ελληνική street art σκηνή, ξεχωρίζω τον INO, τον Insane51 και τον WD ».

Δίνοντας χρώμα στο γκρίζο της πόλης

«Αν με ρωτήσετε ποιο σημείο της Κοζάνης θέλω να ζωγραφίσω στο μέλλον, θα σας πω: όλη την πόλη! Θέλω να σπάσουμε το γκρίζο της καθημερινότητάς μας ξεκινώντας από κεντρικά σημεία και πηγαίνοντας προς τα έξω. Για μένα, «μνημείο» γίνεται ένας γκρίζος τοίχος που μεταμορφώνεται σε σημείο αναφοράς και συνάντησης των ανθρώπων.

Η ανταπόκριση του κόσμου στην Κοζάνη με συγκινεί βαθιά. Θυμάμαι έναν ηλικιωμένο που σταμάτησε ώρα μπροστά σε έναν τοίχο που έβαφα και μου είπε: «Κανένας δεν στεκόταν σε αυτό το σημείο πριν, για να δει αυτόν τον τοίχο». Ήταν μια πανέμορφη στιγμή».

Η τέχνη στα σχολεία και η σπουδαιότητά της

«Πιστεύω πολύ στην παρουσία της τέχνης στα σχολεία. Το χρώμα διώχνει το γκρίζο και διευρύνει τη φαντασία των παιδιών, δίνοντάς τους σημαντικά εργαλεία για να δημιουργήσουν σε ό,τι κι αν κάνουν στη ζωή τους, ακόμα και στις επιστήμες. Έχω βάψει σε σχολεία στο παρελθόν και θα ήταν μεγάλη μου χαρά να ομορφύνω και το δικό σας!».

Σπουδές και Φιλοσοφία

«Η τεχνική του σπρέι μαθαίνεται αυτοδίδακτα με πολλή εξάσκηση. Ωστόσο, για τη φιλοσοφία της τέχνης χρειάζεται μελέτη. Από μικρός έκανα σεμινάρια με τοπικούς καλλιτέχνες σε εικαστικά εργαστήρια, έχω σπουδάσει Γραφιστική στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής και έκανα μαθήματα στην Πορτογαλία. Το σπρέι ή το πινέλο είναι απλά το εργαλείο που αποτυπώνει αυτό που βγαίνει από την ψυχή σου.

Στις τοιχογραφίες μού αρέσει να σχεδιάζω πρόσωπα (ρεαλιστικά ή αγάλματα), γιατί βρίσκω τεράστια έκφραση στα μάτια και στις ρυτίδες. Όταν δημιουργώ, μεταφέρομαι σε έναν άλλον, φανταστικό κόσμο».

Μια συμβουλή για τους νέους

«Στα παιδιά που θέλουν να ασχοληθούν, θα έλεγα απλά να κάνουν αυτό που αγαπάνε. Με οτιδήποτε κι αν ασχοληθείς θα βρεις δυσκολίες. Όταν όμως αγαπάς αυτό που κάνεις, πάντα βρίσκεις τον τρόπο να τις ξεπερνάς και να πηγαίνεις παρακάτω».

Φεύγοντας από τη συνάντηση με τον Γιάννη, κρατάμε το χαμόγελό του, την απλότητά του και, κυρίως, την υπόσχεσή του: ότι θα έρθει να ομορφύνει και το δικό μας σχολείο! Τον ευχαριστούμε θερμά για τον χρόνο του και για το μάθημα ζωής που μας έδωσε: να κυνηγάμε αυτό που αγαπάμε, κόντρα σε κάθε δυσκολία και να βάζουμε χρώμα στο γκρίζο γύρω μας. Καλή συνέχεια σε ό,τι κι αν κάνει!

                                                                  Η δημοσιογραφική ομάδα

                                                              Δεληγιάννη Αργυρώ, Κουκουλέτα Αναστασία

                                                              Μίγγος Αλέξανδρος, Μίκος Κωνσταντίνος