Το Κοζανίτικο ιδίωμα, Τσιολάκη Γεωργία- Αγορίτσα

κοζανη ιδίωμα Τσιολάκη

Στην Κοζάνη όπως και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας υπάρχει μια ιδιαίτερη διάλεκτος, η λεγόμενη βορειοελλαδική, χαρακτηριστική για την αποβολή των άτονων φωνηέντων και φυσικά τις ιδιωματικές λέξεις. Οι Κοζανίτες παραλείπουν φωνήεντα π.χ. μκρός, που σημαίνει μικρός. Αυτό συνέβαινε παλαιότερα, διότι η Κοζάνη ήταν μια περιοχή με πολύ χαμηλές θερμοκρασίες. Έτσι για να μην εισέλθει το κρύο στο στόμα τους χρησιμοποιούσαν σε μεγαλύτερο βαθμό τα σύμφωνα. Σήμερα ελάχιστοι γνωρίζουν αυτό το ιδίωμα, κυρίως άνθρωποι μεγαλύτερης ηλικίας. Αυτή η διάλεκτος σιγά-σιγά χάνεται, καθώς κυριαρχεί η κοινή νεοελληνική γλώσσα και οι νέοι δεν τη χρησιμοποιούν. Παρόλα αυτά όσο ζουν οι μεγαλύτεροι και μας μαθαίνουν για τα έθιμα και τις παραδόσεις το ιδίωμα της Κοζάνης θα διατηρείται. Το Κοζανίτικο ιδίωμα δεν είναι απλά μια διάλεκτος, αποτελεί μέρος της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.

Λέξεις
ακλουθώ= ακολουθώ
βασκάνω= ματιάζω
απουλνώ= αφήνω
αρχινώ= αρχίζω
αρνίθα= κότα
βάνου= βάζω
γιόμα= μεσημέρι
γιουμίζου= γεμίζω
γκαχιλώνα= χελώνα
γλέπου= βλέπω
γκοργκυλώ= κατρακυλώ
γουμάρ= γάιδαρος
κασμέρια= κοροϊδία
μπάκακας= βάτραχος
νταβάς= ταψί
παρασόλ΄= ομπρέλα
πέρπιρας= πεταλούδα
σαπάν= πάνω
Εκφράσεις
Μην του σξαλίζ’ς, θα πάρ’ μπρος=μην τον προκαλείς
Σαν του γίδ’ στου μπαξέ= αυτός που χαλάει τα πάντα
Έμεινα κάγκελου=τα έχασα τελείως
Έφαγι τουν αγλέουρα=έφαγε τα πάντα
Έχ’ γλώσσα ξουράφ’= η γλώσσα του στάξει φαρμάκι

Σχολιάστε

Όροι Χρήσης schoolpress.sch.gr | Δήλωση προσβασιμότητας
Top