Γράφουν οι μαθήτριες της Β Γυμνασίου, Παπαδοπούλου Μαρία & ,Παπαδοπούλου Αντωνία
Το σχολικό μας περιοδικό δίνει σε όλους την ευκαιρία να δημοσιοποιήσουμε τις απόψεις μας για θέματα επικαιρότητας που απασχολούν τους νέους της ηλικίας μας. Ένα τέτοιο θέμα είναι και τα πανηγύρια της Αλεξάνδρειας τότε και τώρα.
Στην Αλεξάνδρεια Ημαθίας, που μέχρι τα μέσα του 20ού αιώνα ήταν γνωστή ως Γιδάς , τα πανηγύρια αποτελούσαν βασικό στοιχείο της κοινωνικής και πολιτιστικής ζωής των κατοίκων. Τα παλιά χρόνια τα πανηγύρια δεν ήταν απλώς γιορτές, αλλά μεγάλες συγκεντρώσεις που συνδύαζαν τη θρησκευτική πίστη, την οικονομική δραστηριότητα και το λαϊκό γλέντι.
Ένα από τα σημαντικότερα και παλαιότερα πανηγύρια της περιοχής ήταν αυτό της Κοίμησης της Θεοτόκου, στις 14 και 15 Αυγούστου. Τις ημέρες αυτές συγκεντρωνόταν πλήθος κόσμου από την Αλεξάνδρεια ,αλλά και από τα γύρω χωριά. Αρχικά, τελούνταν οι θρησκευτικές ακολουθίες και η Θεία Λειτουργία και στη συνέχεια ακολουθούσε το πανηγύρι, με φαγητό, μουσική, χορό και κοινωνικές συναναστροφές που κρατούσαν μέχρι αργά. Ιδιαίτερη σημασία είχε και η ετήσια ζωοπανήγυρη, γνωστή στους παλιούς κατοίκους ως « παγκύρ’». Η ζωοπανήγυρη γινόταν συνήθως τον Δεκαπενταύγουστο και είχε έντονο εμπορικό χαρακτήρα. Κτηνοτρόφοι και έμποροι από όλη την ευρύτερη περιοχή έφερναν ζώα για πώληση ή ανταλλαγή, ενώ παράλληλα λειτουργούσε μεγάλη αγορά με προϊόντα, εργαλεία και είδη καθημερινής χρήσης. Για την εποχή εκείνη, το πανηγύρι αυτό αποτελούσε σημαντικό οικονομικό γεγονός, αλλά και ευκαιρία κοινωνικής επαφής.
Τα παλιά πανηγύρια της Αλεξάνδρειας είχαν έντονο λαϊκό χαρακτήρα. Η μουσική ήταν παραδοσιακή, τα γλέντια αυθόρμητα και η συμμετοχή σχεδόν καθολική. Οι κάτοικοι περίμεναν το πανηγύρι όλο τον χρόνο, καθώς ήταν μια από τις λίγες ευκαιρίες διασκέδασης, ξεκούρασης και συνάντησης συγγενών και φίλων. Με το πέρασμα των χρόνων και την εξέλιξη της πόλης, πολλά από αυτά τα πανηγύρια άλλαξαν μορφή ή περιορίστηκαν, όμως η μνήμη τους παραμένει ζωντανή. Τα παλιά πανηγύρια της Αλεξάνδρειας Ημαθίας αποτελούν σημαντικό κομμάτι της τοπικής ιστορίας και μαρτυρούν τον τρόπο ζωής, τις ανάγκες και τις αξίες των ανθρώπων μιας άλλης εποχής.
Στη σημερινή εποχή τα πανηγύρια στην Αλεξάνδρεια Ημαθίας εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικό κομμάτι της τοπικής ζωής, αν και έχουν αλλάξει μορφή σε σχέση με τα παλιά χρόνια. Ο χαρακτήρας τους παραμένει κυρίως θρησκευτικός και πολιτιστικός, με έμφαση στη διατήρηση της παράδοσης και στη συγκέντρωση της τοπικής κοινωνίας. Εκτός από το πανηγύρι του Δεκαπενταύγουστου ,ένα πανηγύρι της πόλης είναι και αυτό του Αγίου Αλεξάνδρου, που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 30 Αυγούστου. Τις ημέρες αυτές πραγματοποιούνται εκκλησιαστικές ακολουθίες, όπως ο πανηγυρικός εσπερινός και η Θεία Λειτουργία, στις οποίες συμμετέχουν πολλοί κάτοικοι, αλλά και επισκέπτες από τις γύρω περιοχές. Η γιορτή αυτή έχει έντονο θρησκευτικό χαρακτήρα και θεωρείται από τις πιο σημαντικές για την πόλη. Κατά τη διάρκεια του χρόνου γίνονται επίσης πανηγύρια σε διάφορους ιερούς ναούς και παρεκκλήσια της Αλεξάνδρειας και της γύρω περιοχής, όπως στους Αγίους Κύριλλο και Μεθόδιο. Αυτές οι γιορτές είναι συνήθως πιο μικρές, αλλά παίζουν σημαντικό ρόλο στη ζωή της τοπικής κοινότητας, γιατί δίνουν την ευκαιρία στους κατοίκους να συναντηθούν και να τιμήσουν τις θρησκευτικές τους παραδόσεις.
Παράλληλα με τα θρησκευτικά πανηγύρια, σήμερα οργανώνονται και πολιτιστικές εκδηλώσεις από τοπικούς συλλόγους, λαογραφικούς και πολιτιστικούς. Σε αυτές τις εκδηλώσεις παρουσιάζονται παραδοσιακοί χοροί, μουσική και τραγούδια, ενώ συχνά ακολουθεί γλέντι με συμμετοχή του κόσμου. Τα σύγχρονα αυτά πανηγύρια δεν έχουν τον εμπορικό χαρακτήρα που είχαν παλαιότερα, αλλά δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στη διατήρηση των εθίμων. Σήμερα, τα πανηγύρια στην Αλεξάνδρεια Ημαθίας λειτουργούν κυρίως ως τρόπος κοινωνικής επαφής και πολιτιστικής έκφρασης. Μέσα από αυτά, οι κάτοικοι διατηρούν ζωντανή την παράδοση, τιμούν την ιστορία του τόπου τους και ενισχύουν το αίσθημα της κοινότητας, προσαρμοσμένοι όμως στις ανάγκες και τον τρόπο ζωής της σύγχρονης εποχής.
