(αντί εκδοτικού σημειώματος)

της Ειρήνης Παπαδοπούλου* 

Φέτος συμπληρώνω είκοσι χρόνια στο σχολείο. Η καθημερινότητά μου εκεί  αποτελείται από ευχάριστες, δημιουργικές στιγμές, αλλά και ημέρες ανίας, προβληματισμού και απογοήτευσης. Όταν τα πράγματα είναι καλά, νιώθω πως έχω λόγο ύπαρξης. Συχνά όμως κυριαρχούν οι διαφωνίες, οι υπόγειες συνεννοήσεις, οι διαμάχες και οι αποτυχίες. Και τότε έρχεται η απογοήτευση. Και αναδύεται το πρόβλημα. Τι μπορώ να κάνω και ποιος μπορεί να με βοηθήσει; Η πολιτεία, το υπουργείο, οι φορείς; Σύμφωνοι. Πρόκειται όμως για εξωγενείς παράγοντες με γενική και ευκαιριακή επίδραση που συχνά εγγράφονται αρνητικά στη συλλογική συνείδηση της εκπαιδευτικής κοινότητας, γιατί βρίσκονται έξω από την καθημερινή πρακτική. Εξάλλου κάθε σχολείο, κάθε τάξη και κάθε εκπαιδευτικός διαφέρει. Πώς μπορώ λοιπόν να ψάξω  την άκρη στο λαβύρινθο;  Υπάρχει «κρυμμένος θησαυρός» στο σχολείο; Και αν ναι, πού μπορώ να τον βρω και πώς να τον αξιοποιήσω;

Όταν το σχολείο μου αποδέχτηκε την πρόσκληση συμμετοχής στο πρόγραμμα «Το Σχολείο ως Οργανισμός και Κοινότητα Μάθησης», σκέφτηκα ότι  μέχρι τότε επικεντρωνόμουν στο δεδομένο στόχο -την κατάκτηση της γνώσης από τους μαθητές μου- χωρίς να εστιάζω στη δική μου μάθηση, στον εμπλουτισμό της καθημερινής διδακτικής μου πρακτικής. Και κυρίως στη συναισθηματική διάσταση της μάθησης που φανερώνει η λέξη κοινότητα.

Το πρόγραμμα με βοήθησε να δω τον εαυτό μου ως μέλος μιας κοινότητας, αυτής των συμμετεχόντων στο πρόγραμμα συναδέλφων, που διαπερνά τα όρια των γνωστικών αντικειμένων και την απομόνωση της σχολικής αίθουσας. Διαμόρφωσα μια αμφίδρομη, δυναμική, διαλεκτική, ισότιμη σχέση με το συνάδελφο. Μάθαινα από αυτόν παρατηρώντας τον μέσα στην τάξη και εκείνος μάθαινε από εμένα, τον κριτικό του φίλο. Μέσα από τα μάτια του είδα αυτό που είμαι και όχι αυτό που νόμιζα ότι είμαι. Άρχισα να ακούω περισσότερο, να στέκομαι λιγότερο απέναντι και περισσότερο δίπλα.  Η βαθιά, βιωματική γνώση που εκείνος κατείχε έγινε πλέον ορατή. Μαζί ανακαλύψαμε τις δυσκολίες, αλλά και τη χαρά και τη συγκίνηση της μάθησης και της διδασκαλίας. Χρησιμοποιώντας τα απλά και φιλικά εργαλεία  αυτοστοχασμού και ετεροπαρατήρησης που προτείνει το πρόγραμμα διαμόρφωσα ένα πλαίσιο, κατέγραψα τις καλές πρακτικές συστηματοποιημένα και απέκτησα πρόσβαση στο αποθετήριο της ομάδας. Είδα τη δουλειά μου με κριτική ματιά, την τάξη μου μέσα από την οπτική του άλλου.  Με πλημμύρισαν θετικά συναισθήματα.

Ποιος όμως είναι ο στόχος; Μια παροδική μεταμόρφωση λίγων ανθρώπων; Όχι βέβαια. Φιλοδοξία του προγράμματος είναι να αφυπνίσει όλη τη σχολική κοινότητα, εκπαιδευτικούς, μαθητές, γονείς, τοπικούς φορείς. Σήμερα, φτάνοντας στο τέλος αυτής της διαδρομής, νιώθω πως επιστρέφω στην αφετηρία του ταξιδιού μου στο χώρο της εκπαίδευσης και σε ό,τι οραματιζόμουν τότε: Ένα σχολείο κοινής προσπάθειας και ισότιμης συμμετοχής, όπου όλοι σκέφτονται ελεύθερα,  διεκδικούν και συνδιαμορφώνουν τη γνώση, αγωνίζονται ο ένας δίπλα και μαζί με τον άλλο.

* Η κ. Παπαδοπούλου Ειρήνη είναι φιλόλογος και υπηρετεί στο 1^ο ΓΕΛ Βριλησσίων.

της Ελένης Βοΐλα

Από το νηπιαγωγείο στο δημοτικό. Από το δημοτικό στο γυμνάσιο και ύστερα στο λύκειο. Είναι όλα μεγάλα βήματα στη ζωή ενός παιδιού και ενός εφήβου στη συνέχεια. Η πραγματική αλλαγή, όμως, είναι όταν αφήνεις το σχολείο για το πανεπιστήμιο…

Από την πρώτη κιόλας μέρα, αντιλαμβάνεσαι ότι η ευθύνη για την πορεία σου, ανήκει αποκλειστικά σε σένα. Η αλήθεια είναι ότι την πρώτη μέρα που πάτησα το πόδι μου στον χώρο της Σχολής ένιωσα ότι βρίσκομαι σε έναν εντελώς καινούριο κόσμο και ότι έπρεπε πραγματικά να κάνω μια καινούργια αρχή. Μου έλειπαν οι φίλοι μου και οι καθηγητές μου από το σχολείο. Σκεφτόμουν ότι ποτέ πριν δεν είχα χρειαστεί μιάμιση ώρα για να φτάσω, ούτε να αναζητήσω την αίθουσα μαθήματος σε εννιά διαφορετικούς ορόφους! Ήταν και δύσκολο και συναρπαστικό! Από τη μια, αισθανόμουν μεγάλη και υπεύθυνη, κάτι που με χαροποιούσε πολύ. Από την άλλη, όμως, ήθελα να το βάλω στα πόδια και να βρεθώ στο γνώριμο περιβάλλον του σχολείου μου (χωρίς το διάβασμα των Πανελληνίων!). Αυτό, βέβαια, δεν γινόταν. Ήξερα και το είχα καταλάβει ήδη από τον Απρίλιο της προηγούμενης χρονιάς ότι η σχολική μου ζωή είχε τελειώσει και ότι έπρεπε να βάλω τα δυνατά μου για το ξεκίνημα της φοιτητικής ζωής.

Πλέον, έχω συμπληρώσει δύο μήνες στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών. Έχω συνηθίσει το πήγαινε-έλα σε διαφορετική ώρα κάθε μέρα. Έχω γνωριστεί με τους συμφοιτητές και τις συμφοιτήτριές μου και έχουμε αρχίσει να συνεργαζόμαστε σε διάφορες εργασίες που μας αναθέτουν οι καθηγητές μας. Όσο και αν φαίνεται περίεργο, αυτό που αισθανόμαστε ότι μας ενώνει, είναι ότι όλοι έχουμε περάσει από τη δοκιμασία των Πανελληνίων, ότι τώρα είμαστε όλοι μαζί και ότι «ελάτε να γίνουμε φίλοι και να περάσουμε ωραία αυτά τα τέσσερα φοιτητικά μας χρόνια».

Από το σχολείο μού μένουν οι ωραίες αναμνήσεις της μαθητικής μου ζωής. Στην καρδιά μου, κρατώ τους δασκάλους και τους καθηγητές που με σφράγισαν με τα λόγια, τη φροντίδα και την αγάπη τους και μου έδωσαν τα εφόδια για να βρίσκομαι σήμερα εδώ που βρίσκομαι, πραγματοποιώντας το όνειρό μου. Και, φυσικά, τις φιλίες μου. Με τους κολλητούς μου φίλους και φίλες, μπορεί τώρα να έχουν χωρίσει οι δρόμοι μας, αλλά αυτές θα είναι πάντα φιλίες της καρδιάς, που, εγώ τουλάχιστον, πιστεύω θα κρατήσουν για όλη μας τη ζωή.

by Katerina Hatsiou*

A crowd of people heading towards one long pathway searching for their designated seat. Each with different lives, different worries, different smiles, but all with one specific purpose, flying to Munich. I find myself looking out my window as the plane takes off and my head fills with questions: how small we all really are? How tall buildings and skyscrapers, known as some of the tallest monuments in the world, can turn into dots? How significantly petite our fraction is compared to the universe?

Sooner rather than later the dots smudge into one and my canvas fills with shades of white. The clouds surrender my thoughts as my worries disappear. This is where time stops and dreams come out of their cage, playing in the eternity of space that the sky provides. My worries are no longer worries but dust, my dreams are no longer dreams but opportunities. Opportunities which can shape my future any way l like, they can twist and turn my reality into a fantasy and broad cast it for everyone to see through the shapes of the clouds.

We are halfway there, and l can see the alps peeking through, creating mysterious shapes and splashing some colour to my monochrome painting. The picture laying before me is simply out of ordinary, some would say even majestic.

But as all good stories must eventually come to an end, for me that is the end of my fantasies, because reality will hit the minute the plane touches the ground and the journey, which l had with my imagination, will simply fade until our next ride.

 Ταξίδι του μυαλού

της Κατερίνας Χάτσιου*

Ο διάδρομος γεμίζει με χαρούμενα χαμόγελα καθώς οι άνθρωποι προσπαθούν να βρουν τη καθορισμένη θέση τους. Η οχλαγωγία γίνεται όλο και δυνατότερη, αλλά για εμένα είναι ένα είδος γαλήνης, διότι σημαίνει την αρχή μιας εξωπραγματικής εμπειρίας. Το αεροπλάνο αρχίζει να τρέχει μαζί με την καρδιά μου, η αίσθηση ελευθερίας φτάνει τα όριά της, και καθώς απογειώνεται το μυαλό μου αδειάζει από ανησυχίες.

Καθώς ο ήλιος αρχίζει να ανατέλλει, μπροστά μου ζωγραφίζεται ένας καμβάς με έντονα χρώματα. Κτήρια γίνονται κουκκίδες, άνθρωποι γίνονται σκόνη, χάνονται όλοι μέσα στις δικές τους ιστορίες. Λαμπερά φώτα βυθίζονται από κάθε γωνιά καθώς το σκοτάδι κρύβεται πίσω από σκιές. Όλα αυτά όμως σύντομα χάνονται και τα σύννεφα καταλαμβάνουν τον πίνακα δημιουργώντας διάφορες αποχρώσεις του λευκού.

Τα όνειρά μου ξεχύνονται στην απεραντοσύνη του ουρανού. Ταξιδεύουν ανάμεσα στα σύννεφα παίζοντας με την ελαστικότητά τους καθώς τα πλάθουν ώστε να πάρουν σχήματα ταιριαστά με τον συλλογισμό μου. Τα όνειρά μου δεν είναι πλέον όνειρα αλλά πιθανότητες. Πιθανότητες που διαμορφώνουν ένα καλύτερο μέλλον. Ένα μέλλον, το οποίο τροφοδοτεί η φαντασία μου.

Πλησιάζουμε  στον προορισμό μας και το αεροπλάνο ξεκινάει την κάθοδό του ενώ το υψόμετρο μειώνεται. Διασχίζουμε τα σύννεφα και χρώματα ξαναεμφανίζονται, διασπώντας τη μονοχρωμία της εικόνας μου, βάζοντας ένα τέλος στις ονειροπολήσεις μου.

* Η μαθήτρια εμπνεύστηκε το κείμενο κατά τη διάρκεια της πτήσης προς το Μόναχο, όπου ταξίδεψε ομάδα μαθητών του σχολείου για να συμμετάσχει στο 9ο Ευρωπαϊκό Μαθητικό Συνέδριο. Το Συνέδριο διεξήχθη στο διάστημα 26 Νοεμβρίου-2 Δεκεμβρίου 2024 με θέμα: «Η Γερμανία των Ελλήνων-Η Ελλάδα των Γερμανών. Η κλασική Ελλάδα και η επίδρασή της στον γερμανόφωνο πολιτισμό». Το κείμενο γράφτηκε από την ίδια στα αγγλικά και στα ελληνικά.

της Κάλλης Κακουλίδου

Υπάρχουν πολλοί τρόποι για να ερμηνεύσει κανείς το συναίσθημα της ευτυχίας σήμερα. Κατά τους αρχαίους φιλοσόφους η «ευδαιμονία» αποτελούσε το ύψιστο «τέλος», δηλαδή σκοπό, της ζωής των ανθρώπων. Παρ’ όλα αυτά, αν τεθεί σε εμάς τους εφήβους η ερώτηση: «Τι είναι η ευτυχία;», βρισκόμαστε σε πλήρη αμηχανία. Ο καθένας δίνει μία διαφορετική, ημιτελή απάντηση. Ίσως μερικοί, πιο θαρραλέοι, να επιχειρήσουν να απαντήσουν πιο ολοκληρωμένα: «Ευτυχία είναι το αποτέλεσμα της ψυχικής ικανοποίησης των ανθρώπων, προερχόμενης από την εκπλήρωση επιθυμιών και την επίτευξη στόχων». Ισχύει όντως αυτό;

Για να απαντήσουμε στην τελευταία ερώτηση θα πρέπει, πρώτα, να εξετάσουμε τις επιθυμίες και τους στόχους των νέων σήμερα. Ένα σημαντικό κομμάτι της ζωής μας αποτελεί το σχολείο και, για τους περισσότερους από εμάς, οι επιθυμίες και οι στόχοι μας διαμορφώνονται ανάλογα με τις καταστάσεις που βιώνουμε εντός του σχολικού χώρου. Σημαντικοί παράγοντες που καθορίζουν τα προηγούμενα είναι η ανάγκη μας να ενταχθούμε στο σύνολο, να ανταποκριθούμε στις προσδοκίες των γονιών, των καθηγητών και των συμμαθητών μας και, φυσικά, το «ύψιστο τέλος» του κάθε εφήβου: να περάσουμε σε ένα πανεπιστήμιο της επιλογής μας. Ωστόσο, πολλοί νέοι, ακόμα και όταν καταφέρνουν να επιτύχουν αυτούς τους στόχους, δεν είναι ευτυχισμένοι.

Αυτό αναδεικνύεται από τα πολλά ψυχολογικά προβλήματα π.χ. κοινωνικό άγχος, κρίσεις πανικού και κατάθλιψη, που αντιμετωπίζει σημαντικός αριθμός των νέων σήμερα. Αυτό συμβαίνει διότι οι σημερινές συνθήκες δεν επιτρέπουν στο άτομο να αφιερώσει χρόνο από την καθημερινότητά του ώστε να εξετάσει προσεκτικά τις ανάγκες του και να ανακαλύψει τι πραγματικά θα το κάνει ευτυχισμένο. Έτσι, καταφεύγει στη μίμηση στερεοτυπικών προτύπων και στη βελτίωση επιφανειακών χαρακτηριστικών του εαυτού του που προωθούνται από τον κοινωνικό του περίγυρο, γονείς και φίλους.

Την ευτυχία όμως δεν μπορείς να την βρεις σε έναν κατάλογο με βήματα και οδηγίες. Την ευτυχία την βρίσκεις όταν έχεις προσδοκίες για το κοντινό μέλλον, όχι για την ημέρα που θα παραλάβεις τα αποτελέσματα των εξετάσεων. Την ευτυχία την βρίσκεις στην ικανοποίηση από τις προσπάθειές σου. Την ευτυχία την βρίσκεις όταν έχεις αμφιβολίες και παρ’ όλα αυτά δεν φοβάσαι να δοκιμάσεις.

της Όλγας Κακουλίδου

Δεν είναι λίγες οι φορές που τα δικαιώματα των γυναικών καταπατώνται από την φαλλοκρατική μας κοινωνία, ενώ οι άνδρες παραμένουν άθικτοι και αδιάφοροι. Όμως σε τι περιπτώσεις παρατηρείται η ανισότητα και πώς μπορούμε να την αντιμετωπίσουμε;

Αρχικά, η γυναίκα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί «σκλάβα» της ελληνικής κοινωνίας, λόγω των πολυάριθμων ρόλων με τους οποίους έχει επιφορτιστεί. Η γυναίκα αναγκάζεται να αντεπεξέλθει στον ρόλο της συζύγου, της μητέρας, της εργαζόμενης και της νοικοκυράς. Το γεγονός αυτό της αποστραγγίζει όλο τον ελεύθερο χρόνο και την εξουθενώνει ψυχικά και σωματικά.

Σαν να μην ήταν ήδη ψυχοφθόρο για τη γυναίκα να έχει επιφορτιστεί με τόσους ρόλους, τα ΜΜΕ προωθούν ένα μη ρεαλιστικό πρότυπο για αυτήν. Θα πρέπει λοιπόν να είναι μάνα, εργαζόμενη, νοικοκυρά αλλά και περιποιημένη, καλοντυμένη, σαγηνευτική, ποθητή. Και αν τολμήσει να παραπονεθεί για το πόσο άδικα είναι τα πρότυπα αυτά, γίνεται αυτομάτως «στρίγγλα» και «υστερικιά».

Αξίζει επίσης να αναφερθούν οι λιγότερες ευκαιρίες πρόσληψης των γυναικών σε μια θέση εργασίας σε σύγκριση με αυτές των ανδρών. Οι εργοδότες, γενικά, αποφεύγουν να παρέχουν άδεια εγκυμοσύνης και μητρότητας. Ταυτόχρονα, η αντίληψη ότι η γυναίκα είναι αποκλειστικά υπεύθυνη για την ανατροφή των παιδιών, ενισχύει την προαναφερόμενη διάθεση.

Επιπλέον, αξιοσημείωτο είναι πως οι γυναίκες δεν λαμβάνουν θέσεις εξουσίας στον ίδιο βαθμό με τους άνδρες. Αυτό συμβαίνει λόγω των στερεοτυπικών αντιλήψεων για τα δύο φύλα, σύμφωνα με τις οποίες ο άνδρας είναι από τη φύση του πιο ικανός για να διοικεί σε σχέση με τη γυναίκα, αντιλήψεων που δεν στηρίζονται σε πραγματικά δεδομένα.

Δεν λείπουν επίσης τα ευτελή σχόλια και η σεξουαλική παρενόχληση που δέχονται οι γυναίκες σε ποικίλα περιβάλλοντα. Αυτά έχουν σκοπό την υποτίμηση των γυναικών και προέρχονται από τον τρόπο με τον οποίο μεγαλώνουν τα δύο φύλα. Έτσι, οι άνδρες θεωρούν φυσιολογικό να υποτιμούν τη γυναίκα, για να νιώθουν οι ίδιοι ανώτεροι.

Θα ήταν παράλειψη να μη σημειωθεί πως τη μεγαλύτερη μάστιγα, στη σημερινή ελληνική κοινωνία, αποτελούν οι βιασμοί και οι γυναικοκτονίες. Οι δράστες έχουν την πεποίθηση ότι έχουν το δικαίωμα να επιβάλλονται στις γυναίκες και αντλούν ικανοποίηση από αυτό.

Προκειμένου να εξαλειφθεί η έμφυλη ανισότητα, διάφοροι φορείς οφείλουν να λάβουν μέτρα. Ο κυριότερος από αυτούς είναι η οικογένεια. Συγκεκριμένα, οι γονείς οφείλουν να διαμοιράζουν δίκαια τους ρόλους του σπιτιού και να διδάσκουν τα αγόρια τους σεβασμό προς τις γυναίκες.

Επιπρόσθετα, στο σχολείο, και κυρίως στο πλαίσιο των ανθρωπιστικών μαθημάτων, θα πρέπει να ευαισθητοποιούνται τα παιδιά και οι έφηβοι για την έμφυλη ανισότητα μέσα από σχετικά κείμενα και συζήτηση.

Τέλος, είναι μείζονος σημασίας τα ΜΜΕ να σταματήσουν να προβάλλουν μη ρεαλιστικά γυναικεία πρότυπα. Οφείλουν να πάψουν να παρουσιάζουν τη γυναίκα ως αντικείμενο πόθου και πρέπει να ενημερώνουν και να ευαισθητοποιούν τους πολίτες, όχι μόνο για τα περιστατικά βίας, αλλά και για οποιαδήποτε καταπάτηση των γυναικείων δικαιωμάτων.

Συμπερασματικά, η έμφυλη ανισότητα βρίσκεται σε κάθε πτυχή της ζωής μας. Παρ’ όλα αυτά μπορούμε να την αντιμετωπίσουμε. Ας προσπαθήσουμε, λοιπόν, να δημιουργήσουμε μια κοινωνία ισότιμη και δίκαιη!

της Ιωάννας Καϊσερλίδη

Pourquoi ? Pourquoi on transforme notre monde à une poubelle de nos déchets ?

Pourquoi on détruit la Terre, les animaux, l’environnement et nous-mêmes ? Ce n’est pas logique.

On est devenu hyper consommateurs sans sentiment. L’ hyperproduction de plastique constitue un fléau, pour cette raison on doit se sensibiliser et lutter ensemble.

Tout d’abord, il est nécessaire de noter qu’ on vit dans une société de consommation, alors on dépense pour ne pas penser. En conséquence, on est devenu accros aux matériels différents comme le plastique. On en utilise de plus en plus. 

Pourtant, le plastique a un impact négatif sur l’environnement. Il entoure toute la vie des hommes et des animaux comme un emballage. Il existe partout, dans l’air que nous respirons, la mer, les rivières, les océans. Son hyperproduction en effet, pèse sur l’environnement. Il menace les oiseaux, les espèces marines, la planète entière.

Ce qui est pire, c’est que la dégradation de l’ environnement a des conséquences sérieuses pas seulement écologiques mais aussi sanitaires. Alors, les hommes sont devenus victimes de leurs actions, car les microplastiques ont envahi partout.  

La disparition de la banquise et de la biodiversité, l’acidité des océans, en d’autres termes la “soupe plastique”, sont quelques-unes des catastrophes naturelles qui s’aggravent constamment. Malheureusement, ces microplastiques finissent par atterrir dans nos assiettes, via la chaine alimentaire ; la qualité de notre vie se détériore. Il y a une insécurité alimentaire, car la dégradation de la qualité de l’eau et de l’air est bien réelle. Ce mauvais mode de vie provoque la multiplication des épidémies chez les humains.

Pourtant, il serait une négligence de ne pas réaliser qu’ il y a des solutions et des mesures à prendre pour affronter ce problème.

Il est nécessaire d’ adopter  une conscience écologique, qui va conduire à interdire le plastique à usage unique.

On doit faire des campagnes d’ information et de sensibilisation, promouvoir l’ idée du recyclage, recycler tout ce qui est possible d’ être recyclé, des déchets, des vêtements, des appareils électroniques, acheter en vrac, réduire le plastique de tous les moyens possibles.

Commençons par notre école ; Faisons des affiches pour informer, pour apprendre et comprendre, organisons un concours parmi les classes de notre école concernant la collection du plastique. La classe qui ramassera le plus de plastique gagnera un prix.  On pourrait aussi collaborer avec des organisations écologiques pour nettoyer notre mer du plastique.

Si on est insensible et inintéressant, si on reste passif, si on ne se protège pas nous-mêmes qui va le faire pour nous ?  Mais, ce qui est le plus important, c’est qu’on doit se rendre compte que la collaboration entre nous peut diminuer le plastique. Si on lutte ensemble, on est plus forts !

En guise de conclusion, la pollution est alarmante, le tableau est plus noir que vert, les risques de destruction complète prennent des dimensions sérieuses. L’environnement constitue un trésor qu’on doit préserver et protéger. La pollution plastique pourrait tripler, mais si on agit ensemble, si on lutte ensemble, on arrivera à limiter le phénomène et sauver donc notre écosystème et notre planète.

]]> https://schoolpress.sch.gr/times/archives/216/feed 0 https://schoolpress.sch.gr/times/archives/198 https://schoolpress.sch.gr/times/archives/198#comments Fri, 13 Jun 2025 10:52:06 +0000 Χαλβατζή Δέσποινα http://schoolpress.sch.gr/times/?p=198 [...]]]> 1974-2024:

50 χρόνια από την τουρκική εισβολή

στην Κύπρο

της Δωροθέας Δελιανίδη

 Τον Ιούλιο του 1974 η Τουρκία εισέβαλε στην Κυπριακή Δημοκρατία, παραβιάζοντας τον Καταστατικό Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και τις βασικές αρχές του διεθνούς δικαίου. Πέρα από τον ανθρώπινο πόνο και τις τεράστιες υλικές απώλειες που προκλήθηκαν, οι οδυνηρές συνέπειες της εισβολής και της επακόλουθης βίαιης διαίρεσης και παράνομης στρατιωτικής κατοχής από την Τουρκία είναι ακόμη αισθητές.

1974-2024: 50 χρόνια από την εισβολή των Τούρκων στην Κύπρο και οι καρδιές των ανθρώπων παραμένουν ραγισμένες.

Την Πέμπτη 17 Οκτωβρίου 2024, το 1ο ΓΕΛ Βριλησσίων συμμετείχε στην ιδιαίτερα συγκινητική εκδήλωση με θέμα «Δεν Ξεχνώ», που διοργάνωσαν οι Διευθύνσεις Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης της Περιφερειακής Ενότητας Β΄ Αθήνας, οι Σύμβουλοι Εκπαίδευσης, η Κυπριακή Πρεσβεία και ο Δήμος Παπάγου-Χολαργού. Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους ο Πρέσβης της Κύπρου κ. Αυγουστίδης Σταύρος, ο Περιφερειακός Διευθυντής Εκπαίδευσης κ. Νικολόπουλος Αθανάσιος, ο Προϊστάμενος ΔΔΕ Β Αθήνας κ. Αλεξανδρής Ανδρέας και ο Καθηγητής του ΕΚΠΑ κ. Βοσκός Ανδρέας. Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στο αμφιθέατρο «Μίκης Θεοδωράκης» του Δήμου Παπάγου-Χολαργού, με παρουσιαστές τους Συμβούλους Εκπαίδευσης κα Βούξινου Ανδριανή και κ. Χαριλάου Νεόφυτο.

Το σχολείο μας παρουσίασε το χορευτικό δρώμενο «Μήνυμα Ελπίδας», με σενάριο και σκηνοθεσία της κας Κυζερίδη Μελπομένης. Οι μαθήτριες Μπήτα Σπυρέτα και Δελιανίδη Δωροθέα και η απόφοιτη Βοΐλα Ελένη, ενθουσίασαν το κοινό και τους διοργανωτές με τη χορογραφία τους.

Πρόθεση των μαθητριών ήταν να προωθήσουν ένα μήνυμα συμφιλίωσης, αγάπης και ελπίδας. Επέλεξαν την τέχνη του χορού για να μοιραστούν τα θετικά συναισθήματα που διακατέχουν τους εφήβους. Με κινήσεις μοντέρνου και σύγχρονου χορού εισήγαγαν τους θεατές σε ένα περιβάλλον γεμάτο αισιοδοξία και ελπίδα. Αυτό ήταν εξάλλου και ο τίτλος της παράστασης: «Μήνυμα ελπίδας».

Οι μαθήτριες Κακουλίδη Όλγα και Κακουλίδη Κάλλη ιδιοποιήθηκαν την τεχνοτροπία του σουρεαλιστή ζωγράφου Σαλβαδόρ Νταλί, δημιουργώντας μια εικαστική σύνθεση όπου ένα άθροισμα από πέτρες συγκροτούν δύο πλευρές που δίνουν τα χέρια. Στα χρώματα και τις γραμμές αξιοποιήθηκαν τα μεσογειακά γεωγραφικά χαρακτηριστικά του νησιού της Κύπρου, το γαλάζιο της θάλασσας, το χρυσοπράσινο της ελιάς, η ώχρα της άμμου, όπως λέει κι ο ποιητής Μαλένης Λεωνίδας: «Χρυσοπράσινο φύλλο ριγμένο στο πέλαγο». Ο πίνακας και το χορευτικό δρώμενο ανταποκρίνεται στο όραμα των εφήβων του σχολείου μας στέλνοντας ένα «Μήνυμα Ελπίδας» στην κατεύθυνση της συνεργασίας. Δύο πλευρές που δίνουν τα χέρια και προχωρούν μαζί στο βάθος του χρόνου. Ο μαθητής Αλέξανδρος Μωρόγιαννης φιλοτέχνησε ψηφιακή αφίσα και επιμελήθηκε το μοντάζ του ψηφιακού σκηνικού και της μουσικής που πλαισίωσαν την παράσταση.

Το Κυπριακό είναι ένα πολιτικό ζήτημα και η επίλυσή του δεν είναι εύκολη υπόθεση. Οι μαθητές και οι μαθήτριες του 1^ου ΓΕΛ Βριλησσίων που συμμετείχαν στην εκδήλωση εξέφρασαν την ελπίδα ότι με αυτή τη συμμετοχή τους συνεισέφεραν στην ευαισθητοποίηση του υπέροχου κοινού και στη θέαση του ζητήματος με την αισιόδοξη εφηβική ματιά.

της Σοφίας Τάγκαλη

«Κι επειδή δεν είπαμε τίποτα, πλέον δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα». Καταδικάζοντας την καταπίεση που επιβάλλουν τα αδηφάγα μάτια μίας «αδέκαστης» κοινωνίας, ο Β. Μαγιακόφσκι χρησιμοποίησε την ποίηση ως όπλο για να εκφράσει τις κοινωνικές του ανησυχίες. Οι καταπιεσμένοι αποδέχονται αγόγγυστα οποιαδήποτε αδικία διαπράττεται εις βάρος τους, σιωπούν και τελικά ποδοπατώνται ολοκληρωτικά. Ο Β. Μαγιακόφσκι γνώριζε πως η σιωπή είναι συνενοχή. Πράγματι, θα μπορούσε κανείς να προβληματιστεί -ή ακόμα και να καταδικάσει- την παθητική στάση των καταπιεσμένων ή την βίαιη συμπεριφορά των αυτουργών. Ποιος είναι αυτός όμως που θα καταδικάσει τους αδρανείς μάρτυρες, αυτούς που παρατηρούν με απάθεια τα σοκαριστικά γεγονότα και σιωπούν εκούσια;

Το bystander effect, γνωστό ως το φαινόμενο του παρατηρητή, αποτελεί μία ψυχολογική θεωρία σύμφωνα με την οποία  τα άτομα που γίνονται μάρτυρες σε κάποιο συμβάν είναι λιγότερο πιθανό να προσφέρουν βοήθεια σε ένα θύμα παρουσία άλλων ανθρώπων. Όλοι μας έχουμε την πεποίθηση -ή μάλλον τρέφουμε την ψευδαίσθηση- ότι την κρίσιμη στιγμή θα γίνουμε οι «ήρωες» της ημέρας, σπεύδοντας να αντιμετωπίσουμε οποιαδήποτε πρόβλημα και να βοηθήσουμε αυτόν που βρίσκεται σε ανάγκη. Δυστυχώς όμως για εμάς, δεν είμαστε «ήρωες». Ποτέ δεν ήμασταν. Οι θαμποί φακοί με τους οποίους βλέπουμε και θαυμάζουμε μια διαστρεβλωμένη και συνεπώς ωραιοποιημένη εικόνα του εαυτού μας, αναπόφευκτα ραγίζουν και διασπώνται σε μικροσκοπικά κομμάτια φέρνοντάς μας (αν και καθυστερημένα) κατάματα με μια σκληρή αλήθεια: έναν «ήρωα» θνητό, τρωτό, ευάλωτο στις κακουχίες της πραγματικότητας. Μια φθαρμένη μαριονέτα, τα άλλοτε γεμάτα ζωντάνια μάτια της οποίας κοιτούν πλέον με ένα βλέμμα απαθές την καταστροφή που λαμβάνει χώρα μπροστά τους.

Στο λαϊκό δικαστήριο της φθαρμένης και απαθούς αυτής μαριονέτας, το αίσθημα διαμοιρασμού της ευθύνης με τους υπόλοιπους παρατηρητές δεν αποτελεί ελαφρυντικό στοιχείο. Κοιτάζοντας βαθύτερα στα αίτια της συμπεριφοράς των αμέτοχων παρατηρητών διαπιστώνουμε μια ανάγκη συμπεριφοράς με κοινωνικά αποδεκτούς τρόπους. Στην εποχή του υπέρτατου ατομικισμού, της προσκόλλησης στο «Εγώ» και της επακόλουθης αδιαφορίας για τον συνάνθρωπο οποιαδήποτε έντονη αντίδραση που κλονίζει το λεπτομερώς οικοδομημένο «image» ενός ανθρώπου είναι κατακριτέα και συνεπώς καταστροφική. “Όσο δεν συμβαίνει σε εμένα δεν υπάρχει πρόβλημα”. Το υπέρλαμπρο moto του παρατηρητή που προσπαθεί να πείσει τον εαυτό του -ή έστω τα υπολείμματα της συνείδησής του- ότι δεν χρειάζεται να εμπλακεί, λειτουργεί σαν το αναλγητικό που καταπραΰνει προσωρινά τον πόνο ενός χρόνιου ασθενή. Το αναλγητικό αυτό χορηγείται τακτικά και η δοσολογία του -ευτυχώς για τον ασθενή!- δεν έχει όριο. Η μοναδική εξαίρεση στον κανόνα: Όταν η υπεραντίδραση γίνει η νέα τάση αντικαθιστώντας την απάθεια, η σιωπή γίνεται μια έκρηξη οργής που εκφράζεται με μαζικές κινητοποιήσεις (άνευ πολιτικών σκοπιμοτήτων!) και κακογραμμένα posts των εκάστοτε αγανακτισμένων…

Η σιωπή όμως είναι εκούσια ή επιβεβλημένη; Ο άνθρωπος, φιλοπερίεργος και ευαίσθητος, όπως κάθε άλλο έμψυχο όν, έχει έμφυτο το αίσθημα του φόβου. Ο φόβος αυτός που περιπλανιέται σαν φάντασμα και στοιχειώνει τις σκέψεις του μάρτυρα, παγώνει τις αρθρώσεις και τις σκέψεις του, καθιστώντας τον ανήμπορο να αντιδράσει. Ο μάρτυρας φοβάται πως θα γίνει το επόμενο θύμα. Σε αυτήν την τραγωδία με την Ισμήνη να είναι πλέον πρωταγωνίστρια, η Αντιγόνη περισσεύει. Η δειλία έρχεται να αντικαταστήσει την γενναιότητα μπροστά σε μία άνιση μάχη ενάντια σε κάθε τυραννική εξουσία. Η φρίκη που προκαλεί η σκέψη και μόνο των επακόλουθων επιπτώσεων που μπορεί να επιφέρει η απόπειρα υπεράσπισης του θύματος αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα. Ο ίδιος ο θύτης, κατάπτυστος και εκδικητικός, χαιρέκακο αρπακτικό του τρέφεται από τα δάκρυα του θύματος,  εκμεταλλευόμενος τον φόβο και την σιωπή αποκτά αυθαίρετα το δικαίωμα να επαναλάβει την συγκεκριμένη συμπεριφορά: Να καταπιέζει, να τραυματίζει ψυχικά και τελικά να επιρρίπτει ευθύνες στους αμέτοχους.

Αθώος ή ένοχος; Περιμένοντας στο εδώλιο την ετυμηγορία, ο απαθής κατηγορούμενος παραμένει φαινομενικά αδιάφορος για το αποτέλεσμα. Ίσως βαθιά μέσα του μετανιώνει για την αδράνεια του παρελθόντος. Κοιτάζει για ακόμη μία φορά το παγωμένο βλέμμα της αδέκαστης κοινωνίας πεπεισμένος πια ότι δεν υπάρχει ελπίδα. Ο ίδιος όμως δεν μαθαίνει ποτέ την απόφαση. Την ύστατη στιγμή, ο δικαστής, ο εισαγγελέας, οι ένορκοι, οι συνήγοροι έχουν χάσει το ενδιαφέρον τους για την υπόθεση, στρέφουν το γεμάτο οργή βλέμμα τους στον επόμενο απαθή μάρτυρα και ετοιμάζονται να τον καταδικάσουν…

του Δημήτρη Παπασουλιώτη

Ανέκαθεν ο άνθρωπος από τη φύση του θέλει να καταγράφει την ιστορία του. Την ύπαρξή του. Το ίχνος που θα αφήσει στη Γη να επιβιώσει του φθαρτού σώματός του. Μπορούμε να το δούμε αυτό από την προϊστορική ήδη εποχή, από χρωματιστές παλάμες στους τοίχους των σπηλαίων μέχρι και την αποτύπωση της φωνητικής αλληλεπίδρασης με σύμβολα σε βράχους, παπύρους, χαρτί και σήμερα στην οθόνη του υπολογιστή. Τώρα έχουμε την ευκαιρία όχι μόνο να απαθανατίσουμε την κάθε στιγμή της ζωής μας με ευκολία αλλά και να τη μοιραστούμε με ολόκληρο τον πλανήτη. Ένα δίκτυο αλληλεπίδρασης που απλώνεται σε όλη την ανθρωπότητα. Εξού και το όνομα: μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Όμως ενώ μπορεί να ακούγεται συναρπαστικό, μπορούν να αντεπεξέλθουν οι έφηβοι σε αυτό τον βαθμό εξουσίας που τους δίνεται στη σημερινή κοινωνία;

Αρχικά μπορούμε όλοι να συμφωνήσουμε ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν συμβάλει στη διεύρυνση της επικοινωνίας. Η απόσταση δεν μοιάζει πια τόσο μεγάλο πρόβλημα και οι φίλοι μπορούν να διατηρήσουν καθημερινή αλληλεπίδραση με αξιοσημείωτη άνεση. Επιπλέον είναι πηγή ενημέρωσης και ψυχαγωγίας, δίνοντας τη δυνατότητα σε οποιονδήποτε να ενημερωθεί για την κοινωνική και πολιτική  επικαιρότητα, τη μουσική, τον κινηματογράφο, αλλά και να διασκεδάσει με αστεία βίντεο μετά από μια σκληρή μέρα γεμάτη υποχρεώσεις. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορούν να λειτουργήσουν σαν απόδραση από την καθημερινότητα, αλλά και σαν τηλεσκόπιο για να παρατηρήσει κανείς πιο λεπτομερώς μια είδηση. Ένα πλεονέκτημα όμως που, κατά τη γνώμη μου, δεν συζητιέται όσο θα έπρεπε είναι η ανάπτυξη της δημιουργικότητας στην οποία ανοίγουν καινούργιους δρόμους τα μέσα αυτά. Σε πλατφόρμες όπως το Tik Tok ή το Instagram ένας έφηβος έρχεται ξαφνικά αντιμέτωπος με μια γκάμα δημιουργιών από όλον τον κόσμο. Κείμενα, πεζά ή ποιητικά, φωτογραφίες, έργα τέχνης, μέχρι και ταινίες μικρού ή μεγάλου μήκους είναι στη διάθεσή του, πράγμα δυσκολότερο σε παλαιότερες εποχές, για να τον εμπνεύσουν, ενώ ταυτόχρονα έχει την ευκαιρία να μοιραστεί τη δική του έμπνευση με ένα λιγότερο ή περισσότερο ευρύ κοινό. Στην παλάμη του χεριού του έχει όλον τον δημιουργικό χώρο αλλά και το εργαλείο για να εκφραστεί. Πράγμα που συμβαίνει όντως: νεαροί δημιουργοί συγκεντρώνουν έναν αξιοσημείωτο αριθμό ακολούθων σε κάποια πλατφόρμα κοινοποιώντας τη δουλειά τους, δίνοντας έτσι ώθηση στην πραγματοποίηση των ονείρων τους και παίρνοντας κουράγιο να συνεχίσουν σε μια κοινωνία που εξουσιάζεται από το κέρδος.

Παρ’ όλα αυτά, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν καταλήξει δίκοπο μαχαίρι οδηγώντας σε κοινωνική απομόνωση και εγωκεντρισμό και λειτουργώντας συχνά ως χώρος έκφρασης μίσους. Παρακολουθώντας μια ιδανική ζωή μέσω των “stories”, αποσπασμάτων δηλ. των καλύτερων στιγμών μιας μέρας δημιουργεί μια ουτοπική εικόνα ο κάθε άνθρωπος για το πώς θα έπρεπε να είναι η ζωή του. Έτσι κάποιος που βλέπει κάτι τέτοιο ενώ πνίγεται στη δουλειά, ή στο διάβασμα, νιώθει μειονεκτικά και ξαφνικά, εφόσον λαμβάνει μια τυπική μόνο κοινωνικοποίηση μέσω μηνυμάτων, κλείνεται στον εαυτό του. Από την άλλη μεριά της οθόνης, υπάρχει ο εγωκεντρισμός. Να φωτογραφηθώ όσο πιο όμορφος μπορώ, να «ανεβάσω» πού διασκέδαζα το βράδυ, να δείξω στον κόσμο το ακριβό μου αμάξι. Μια εμμονή με τον εαυτό μας, που όχι μόνο είναι υπερβολική αλλά καταστρέφει και την αυτοεικόνα μας: η μύτη μου είναι πολύ μεγάλη σε αυτή τη φωτογραφία, οι ώμοι μου πολύ στενοί στην άλλη, και άλλες πάρα πολλές μικρολεπτομέρειες που παρατηρούμε μόνο εμείς. Επιπροσθέτως, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης εκδηλώνεται και η σκοτεινή μας φύση. Ενώ πριν μιλούσα με κάποιον πρόσωπο με πρόσωπο, τώρα κρύβομαι πίσω από μια οθόνη και μάλιστα, μερικές φορές, ανώνυμα. Είναι πολύ συχνό φαινόμενο στην εποχή μας ο διαδικτυακός εκφοβισμός και έχει επηρεάσει πολλούς εφήβους σε όλον τον κόσμο, θύτες και θύματα.

Συμπερασματικά, τα Μ.Κ.Δ. είναι μια αποτύπωση ίσως όλης της φύσης μας. Από την επιθυμία για φιλίες, συνεργασία και δημιουργία… στο ακραίο μίσος. Από την ανάγκη μας για κοινωνικοποίηση μέχρι τον εγωκεντρικό μας εαυτό. Σε έναν κόσμο όπου τα Μ.Κ.Δ. είναι πλέον αναπόσπαστο μέρος του, πρέπει να μάθουμε να τα χειριζόμαστε ανάλογα, όχι να προσποιούμαστε πως δεν υπάρχουν. Ελπίζω στο μέλλον να λάβει ενεργό μέρος το σχολείο στην ενημέρωση και τη σωστή αντιμετώπιση των προβλημάτων που προκύπτουν στα Μ.Κ.Δ. Μέχρι τότε συμβουλεύω κάθε έφηβο να ξανασκεφτεί τη σχέση του με αυτά τα μέσα και να βρει τις δικές του ισορροπίες.

της Σοφίας Τάγκαλη

Χωρίς να νιώθουμε την ανάγκη να βγούμε απ’ το σπίτι, ανοίγοντας το κινητό και σέρνοντας το δάχτυλό μας πάνω στην οθόνη, επικοινωνούμε. Χωρίς να μιλήσουμε, πληκτρολογώντας λίγες λέξεις έχουμε καταφέρει να κανονίσουμε την επόμενη συνάντηση. Χωρίς να επικοινωνήσουμε με τους φίλους μας, γνωρίζουμε τι φαγητό έφαγαν, σε ποια παραλία έκαναν το μπάνιο τους και γενικότερα όλες τις λεπτομέρειες των διακοπών τους. Όλα αυτά με το πάτημα ενός κουμπιού. Με την πρόσβαση σε οποιαδήποτε πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης.

Η ταχύτητα -ή μάλλον η ευκολία- στη χρήση κοινωνικών δικτύων αποτελεί τον κυριότερο λόγο της μεγάλης απήχησής τους στους νέους. Χάρη σε αυτά έχουμε τη δυνατότητα να επικοινωνούμε σε πραγματικό χρόνο, ανταλλάσσοντας μηνύματα ή φωτογραφίες καθώς και να υποστηρίζουμε ο ένας τον άλλον. «Το προφίλ μου είναι προέκταση του εαυτού μου». Στα κοινωνικά δίκτυα μάς δίνεται η δυνατότητα να μοιραστούμε τα ενδιαφέροντά μας με τον κοινωνικό μας περίγυρο, να εξωτερικεύσουμε τις σκέψεις και τα συναισθήματά μας ανοιχτά, γεγονός που είναι άλλωστε δύσκολο στον πραγματικό κόσμο. Παράλληλα μπορούμε να αναπτύξουμε τα ενδιαφέροντά μας συμμετέχοντας σε διαδικτυακές συζητήσεις με συνομηλίκους και ανταλλάσσοντας σκέψεις και συμβουλές σχετικά με θέματα που μας ενδιαφέρουν. Συχνά η πραγματοποίηση διαδικτυακών συζητήσεων μεταξύ ατόμων που έχουν κοινές ασχολίες έχει ως αποτέλεσμα τον διάλογο σε προσωπικό επίπεδο και, γιατί όχι, τη δημιουργία μιας ειλικρινούς φιλίας που εκτείνεται και στην πραγματική ζωή.

Η συνεχής ενασχόληση με τα κοινωνικά δίκτυα όμως δεν συνιστά πανάκεια για την κοινωνικότητά μας. Εκεί όπου κανονικά τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης θα έπρεπε να λειτουργούν συμπληρωματικά, γίνονται κύριο -αν όχι αποκλειστικό- μέσο επικοινωνίας. Εθισμένοι, προσκολλημένοι στην εικονική μας πραγματικότητα νομίζουμε πως επικοινωνούμε ενώ πραγματικά αλλοτριωνόμαστε. Ολόκληρος ο κόσμος μας περιορίζεται πλέον σε ένα φωτεινό τετράγωνο που λέγεται οθόνη και τελικά οι δια ζώσης συναντήσεις με φίλους περιορίζονται σε μια πεζή συνομιλία στα «DM». Φίλοι ή ακόλουθοι; Δυστυχώς μεγάλος αριθμός των ατόμων που ακολουθούμε σε ψηφιακές πλατφόρμες μάς είναι άγνωστοι, «φίλοι των φίλων μας», που μπορεί να μην τους έχουμε μιλήσει ποτέ. Η διαδικτυακή «φιλία» δεν είναι τίποτε άλλο παρά μια μακροσκελής λίστα με ονόματα. Τέλος, ο αυθορμητισμός της ηλικίας μας δεν αποτελεί τον κατάλληλο σύμβουλο στις διαδικτυακές μας επαφές. Η υπερπροβολή της ιδιωτικής μας ζωής, ο διαμοιρασμός προσωπικών πληροφοριών μας με αγνώστους εγκυμονεί τον κίνδυνο της κακόβουλης εκμετάλλευσής τους, του εκφοβισμού, ακόμη και της σεξουαλικής παρενόχλησης. Καθόλου δεν αποκλείεται πίσω από το προφίλ του συνομήλικου φίλου μας να κρύβεται ένας ηλικιωμένος συνταξιούχος με «αλλόκοτα ενδιαφέροντα»!

Η ζωή μας είναι πολλά περισσότερα από το προφίλ μας στα κοινωνικά δίκτυα. Οι καλύτερες στιγμές μας έχουν σίγουρα μεγαλύτερη βαρύτητα από μια ανάρτηση στο Instagram. Ο ανούσιος διάλογος με έναν άγνωστο μέσω μηνυμάτων δεν μπορεί να αντικαταστήσει την πρόσωπο με πρόσωπο επαφή με έναν φίλο. Ο ήχος της ειδοποίησης δεν μπορεί να αποτελεί τον δεύτερο σφυγμό μας. Η χρήση κοινωνικών δικτύων δεν πρέπει να είναι αποκλειστική αλλά συμπληρωματική της κοινωνικής μας ζωής.