Η «κρίση του πολιτισμού» οφείλεται στο ότι ο άνθρωπος αποξενώθηκε από τη φύση, αμφισβήτησε προαιώνιες ηθικές αξίες και ιδανικά, έγινε εκμεταλλευτής και βίαιος απέναντι στη φύση και τον ίδιο του τον εαυτό.
Αυτή είναι υπεύθυνη για ένα πλήθος από δεινά που ταλανίζουν τον σύγχρονο άνθρωπο, παρόλα τα αγαθά που του προσφέρει η τεχνολογική εξέλιξη.
Αρχικά, η παγκοσμιοποίηση καταργεί τους επιμέρους πολιτισμούς και αυξομειώνει λαούς και ανθρώπους. Πράγματι, όταν ένας λαός δέχεται κάθε λογής αξίες, όπως για παράδειγμα έθιμα, χάνει την εθνική ταυτότητά του. Ακόμη, δημιούργησε ζητήματα εχθρότητας μεταξύ των λαών, προκειμένου οι «μεγάλες δυνάμεις» να ελέγξουν ευκολότερα τον κόσμο.
Επιπρόσθετα, η ζωή των ανθρώπων κατά πολύ εξαρτάται από τα οικονομικά που δημιουργούν την οικονομική κρίση. Σήμερα αποτελεί γεγονός ότι η κρίση του πολιτισμού οφείλεται κατά ένα μεγάλο μέρος στην ίδια την επιστήμη, καθώς και στην απληστία των οικονομικά ισχυρών και αυτών που κατέχουν τις πλουτοπαραγωγικές πηγές.
Επίσης, τα κοινωνικά πρότυπα της εποχής μας αποθεώνουν την υλική ευδαιμονία και ταυτίζουν τα υλικά αγαθά με την ευτυχία σε όλα τα επίπεδα της ζωής, με αποτέλεσμα τη στροφή των περισσοτέρων στον υλικό ευδαιμονισμό και την υπερκατανάλωση.
Πέρα από αυτά, η γενικότερη κρίση του ανθρωπισμού, των ηθικών αξιών σε μια εποχή υλισμού, καθώς και η έξαρση του ατομικισμού, του ωφελιμισμού και της ιδιοτέλειας περιόρισαν τις κοινωνικές σχέσεις και αλλοίωσαν τις διαπροσωπικές σχέσεις. Παράλληλα, υποχώρησε ο ηθικός και πνευματικός πολιτισμός.
Είναι αλήθεια ότι με την επικράτηση του πνεύματος ανταγωνισμού και του ατομικού συμφέροντος σε βάρος του κοινωνικού, οι ανθρώπινες σχέσεις έγιναν πιο επιφανειακές και χωρίς συναίσθημα.
Ειδικά, τα φαινόμενα κοινωνικής παθογένειας και νοσηρότητας, όπως η αύξηση των φαινομένων βίας, εγκληματικότητας, ναρκωτικών, αλκοολισμού και πορνείας, οδηγεί τους ανθρώπους να είναι ιδιαίτερα εσωστρεφείς και καχύποπτοι. Έτσι, δυσχεραίνεται ακόμα περισσότερο η ανθρώπινη επικοινωνία.
Αναμφισβήτητα, η απομάκρυνση από τη φύση έκανε τον άνθρωπο κυνικό και ανάλγητο. Ακόμα, η απομύζηση των αγαθών της γης, η αποψίλωση μεγάλων εκτάσεων από πυρκαγιές και η κατασπατάληση των πηγών ενέργειας αποτελούν ενδείξεις της αλλοτρίωσης του πολιτισμού.
Αναμφίβολα, η μόνη λύση σε όλα αυτά είναι η ανθρωπιστική παιδεία. Η πολιτεία έχει χρέος με κάθε τρόπο να προάγει την παιδεία και τον πολιτισμό, ενεργοποιώντας πρωτίστωςτουςλειτουργούςτηςεκπαίδευσης,καθώςκαιτουςανθρώπουςτουςπνεύματος.
Η σύγχρονη, λοιπόν, πραγματικότητα επιβεβαιώνει πως το πρόβλημα της κρίσης του πολιτισμού σχετίζεται με τη γενικότερη κρίση του ανθρωπισμού και των ηθικών αξιών, και έχει τραγικές επιπτώσεις στις ανθρώπινες σχέσεις. Γι’ αυτό οφείλουμε να υιοθετήσουμε μια πανανθρώπινη παιδεία, ώστε να ξεπεραστεί το διαπροσωπικό έλλειμμα της εποχής μας.
ΜιχαέλαΚαραολάνη
Μαθήτρια Γ τάξη
1οΕΠΑΛ ΚΑΛΛΟΝΗΣ
