Το βραβείο Νόμπελ και ο δημιουργός του

Ο Αλφρεντ Νόμπελ ( 1833-1896)

Brabe;io Nompel

O Σουηδός χημικός μηχανικός εφευρέτης και βιομήχανος ,ήταν εκείνος που δημιούργησε το Βραβείο Νόμπελ το 1895,για να αναγνωριστεί η εξαιρετική προσφορά επιστημόνων στους τομείς της Φυσικής, της Χημείας, της Ιατρικής, της Λογοτεχνίας και των Οικονομικών.

Ο Νόμπελ ασχολήθηκε ιδιαίτερα με τη Χημεία και κυρίως με τις εκρηκτικές ύλες. Τελειοποίησε τον τρόπο παρασκευής της νιτρογλυκερίνης και ίδρυσε εργοστάσιο παραγωγής της σε μεγάλες ποσότητες. Έλαβε πολλά διπλώματα ευρεσιτεχνίας και απέκτησε μεγάλη περιουσία.   Ο ίδιος ισχυριζόταν ότι οι εφευρέσεις του στόχευαν στο καλό της ανθρωπότητας, αλλά στην πράξη οι άνθρωποι τις χρησιμοποιούσαν για να αλληλοσκοτώνονται. Το γεγονός αυτό τον δυσαρεστούσε και η φήμη του πολεμοκάπηλου δεν τον τιμούσε καθόλου. Εκείνος που ήταν έξυπνος, καλλιεργημένος και με μεγάλο πλούτο έπρεπε λοιπόν ,να κάνει κάτι εντυπωσιακό για την υστεροφημία του. Και το έκανε: στην τελική διαθήκη του (1895) όριζε ότι 9 εκατομμύρια δολάρια, δηλαδή περίπου 250 εκατομμύρια σημερινά δολάρια, θα πήγαιναν για τα ετήσια βραβεία που θα είχαν το όνομά του!

Το βραβείο Νόμπελ δεν έχει καθιερωθεί για τα Μαθηματικά. Τα βραβεία Άμπελ και Φίλντς το έχουν αντικαταστήσει. Οι λόγοι για αυτήν την παράλειψη παραμένουν ασαφείς, με πολλές θεωρίες να αναφέρονται σε προσωπικές σχέσεις του Νόμπελ. Λέγεται ότι είχε αντιπαλότητες με έναν μαθηματικό της εποχής, ωστόσο δεν υπάρχουν ιστορικά στοιχεία που να το επιβεβαιώνουν. Παρά το γεγονός ότι το Νόμπελ δεν καλύπτει τα Μαθηματικά, ορισμένοι μαθηματικοί το έχουν λάβει για το έργο τους στην  Οικονομική θεωρία. Ένας από αυτούς ήταν ο John Nash ο οποίος βραβεύτηκε με το Νόμπελ Οικονομικών το 1994 για το έργο στη θεωρία των παιγνίων.

Η χώρα μας ευτύχησε να έχει δύο νομπελίστες τον Γιώργο Σεφέρη που τιμήθηκε με το Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1963 και τον Οδυσσέα Ελύτη που τιμήθηκε με το ίδιο βραβείο το 1979.

Νάντια Σταυρουλάκη