ΡΗΤΟΡΙΚΗ και στα σχολεία;( Συνέντευξη του Φώτη Παπαδόπουλου, προέδρου του Συνδέσμου φιλολόγων Ρεθύμνου) με αφορμή τη συμμετοχή του σχολείου μας
Από την Άννα Παντινάκη
Τί είναι
Η ρητορική είναι η ικανότητα να σκέφτομαι, να συζητώ, ενημερώνομαι, να ακούω, να σέβομαι την άλλη άποψη, να αποδέχομαι το διαφορετικό και αν χρειαστεί, να αλλάζω γνώμη.
Η ιδέα να ‘’μπει’’ στα σχολεία ,πώς προέκυψε;
Είναι μια προσπάθεια που την ξεκίνησε σχεδόν πριν 20 χρόνια,η Ελληνική Ένωση Ρητορικής, για την προώθηση της ρητορικής στην εκπαίδευση, η οποία κατά τόπους υποστηρίζει διάφορες δράσεις. Τα τελευταία 10 χρόνια συμμετέχει και η Κρήτη
Πότε ξεκίνησαν οι Παγκρήτιοι ρητορικοί αγώνες και πώς λειτούργησαν σαν θεσμός
Η επαφή έγινε το 2013. Το 2016, διοργανώθηκαν οι πρώτοι διασχολικοί αγώνες. Προηγήθηκαν επιμορφώσεις, υπήρξε μεγάλο ενδιαφέρον, και το 2017, διοργανώθηκαν οι πρώτοι Παγκρήτιοι. Γίνονται με έδρα το Ρέθυμνο και συμμετέχουν σχολεία απ’όλο το νησί
Το 2020 όταν ξεκίνησε ο κορονοϊός , ο εγκλεισμός, αναγκαστήκαμε να προσαρμοστούμε Διοργανώθηκαν διαδικτυακοί αγώνες ρητορικής με τεράστια συμμετοχή των σχολείων ( για 2 χρόνια) και όταν οι συνθήκες το επέτρεψαν επανήλθαμε στους δια ζώσης αγώνες
Πώς πραγματοποιήθηκαν διαδικτυακά; Ήταν εύκολη η διαδικασία;
Εκμεταλλευθήκαμε τις δυνατότητες του υπολογιστή. Έτσι, ενώ πριν οι επιμορφώσεις γίνονταν σε κάθε νομό, με το διαδίκτυο,όλα τα σχολεία του νησιού συνδέονταν ταυτόχρονα. Με τον ίδιο τρόπο έγιναν και οι αγώνες. Με δυσκολίες αλλά μας έδωσαν μεγάλες χαρές!
Ποιοι είναι πίσω από τη διοργάνωσή τους
Την ευθύνη της διοργάνωσης στην Κρήτη, την έχει ο Σύνδεσμος φιλολόγων Ρεθύμνου. Ο οποίος αναλαμβάνει να διοργανώνει ,να συντονίζει επιμορφώσεις όχι μόνο για τα σχολεία που συμμετέχουν αλλά και σχολεία που ενδιαφέρονται Πράγμα που είναι απαραίτητο για να λάβει κάποιος μέρος .Μετά θα οργανώσει στο σχολείο του όμιλο ή ομάδα για να συμμετάσχουν στους αγώνες . Η αλήθεια είναι ότι οι αγώνες χρειάζονται μεγάλη προετοιμασία και προσπάθεια και είναι δύσκολη η ετήσια διοργάνωση τους. Χρειάζεται πολλή δουλειά, οργάνωση, γνώσεις πληροφορικής, ανθρώπους που δουλεύουν ώρες…
Τι οφέλη μπορεί να έχει κάποιος που θα ασχοληθεί με τα ρητορικά αγωνίσματα. είναι σημαντικό όποιος συμμετέχει σε ομίλους ή προγράμματα ρητορικής να γνωρίσει τα τέσσερα βασικά αγωνίσματα ,δηλαδή εκφραστική ανάγνωση, αυθόρμητο λόγο, προτρεπτικό και διττούς λόγους.
Ξεκινάμε πάντοτε με την εκφραστική ανάγνωση: αποδίδουμε νοηματικά, ένα κείμενο. Τα παιδιά μαθαίνουν να ελέγχουν τις αναπνοές τους, τη στάση του σώματος ,να αποδίδουν συναισθήματα και καταστάσεις, όχι απλά να διαβάσουν.
Το επόμενο αγώνισμα είναι ο αυθόρμητος. Έχουν να επιλέξουν ένα από τρία θέματα που τους δίνονται, 1,5 λεπτό προετοιμασία και δημιουργούν έναν δικό τους λόγο, αυθόρμητο ,μπροστά σε ένα ακροατήριο με στόχο να προκαλέσουν συναίσθημα, προβληματισμό ,χαρά, λύπη να δώσουν εικόνες προσωπικές . Έτσι,τα παιδιά, καλλιεργούν τη φαντασία τους.
Στον προτρεπτικό ,παίρνουν ένα θέμα ,το εξεργάζονται για 20-25 λεπτά και δημιουργούν μια προσχεδιασμένη ομιλία με επιχειρήματα ,με οργάνωση, με δομή, προτρέπουν το κοινό να κάνει ή να μην κάνει κάτι .Γενικά, τα παιδιά μαθαίνουν να υποστηρίζουν τις απόψεις τους με επιτυχία
Και τέλος οι διττοί λόγοι που ουσιαστικά συνδυάζουν όλα τα προηγούμενα .Είναι ομαδικό αγώνισμα : δύο τριμελείς ομάδες αντιπαρατίθενται για ένα θέμα η ομάδα δεν υποστηρίζει αυτό που θέλει, αλλά αυτό που καλείται να υπερασπιστεί. Μαθαίνουν να συνεργάζονται ,να στέκονται απέναντι σε ένα κοινό ,να χτίζουν πολύ καλά τα επιχειρήματά τους , να αντικρούουν τα επιχειρήματα της άλλης ομάδας, να αποδέχονται κάτι το διαφορετικό και να υποστηρίζουν πολύ καλύτερα τα δικά τους επιχειρήματα
Τι θα συμβουλεύατε ένα παιδί που διστάζει να ξεκινήσει
Νομίζω ότι το καλύτερο είναι να μιλήσει με παιδιά που έχουν συμμετάσχει, που θα παρουσιάσουν τί έμαθαν, σε τί βοηθήθηκαν, τί κέρδισαν από τη συμμετοχή τους!
Επίσης ο προβληματισμός ξεπερνιέται όταν γνωρίσουν από κοντά το τι κάνουμε στις συναντήσεις μας και στους ομίλους
Η ενασχόληση με τη ρητορική βοηθάει τους νέους να σκέφτονται, να υποστηρίζουν, να αποδέχονται να εκφράζονται να ενημερώνονται και να είναι σίγουροι για τη θέση που παίρνουν .Το σίγουρο είναι ότι θα αποκτήσουν σιγουριά και αυτοπεποίθηση ακόμα και στην καθημερινότητά τους
θα προτείνατε στον υπουργό παιδείας , να μπει σαν ‘’μάθημα΄΄στα σχολεία
Το ευχάριστο που ακούμε από τους εκπονητές των νέων βιβλίων είναι ότι πράγματι είναι πολύ κοντά στο να γίνει
Πιστεύουμε ότι πρέπει να μπει η ρητορική ως μάθημα στην εκπαίδευση. Αυτή είναι και η πρόθεση της ‘’ρητορικής στην εκπαίδευση’’.
Μπορεί να εφαρμοστεί σε πάρα πολλά μαθησιακά αντικείμενα.. Στη γλώσσα, στα αρχαία, αυτά που μαθαίνουν οι μαθητές κατά την προετοιμασία των αγώνων, δημιουργούν γόνιμες συνθήκες μάθησης
Ποιοι είναι οι λόγοι που κάποια παιδιά «αποφεύγουν» τη ρητορική
Δεν υπάρχει ελεύθερος χρόνος ,ούτε κοινός χρόνος για να συναντηθούμε! οι καθηγητές συμμετέχουν εθελοντικά εκτός ωραρίου αλλά και τα παιδιά έχουν βαρυφορτωμένα προγράμματα
Επίσης, υπάρχει η άποψη ότι η ρητορική ενδιαφέρει όσους έχουν στόχο τη Νομική ,όμως παιδιά που έχουν διακριθεί στους αγώνες, φοιτούν και σε άλλες ,μη θεωρητικές σχολές και επισημαίνουν το πόσο βελτιώθηκε η απόδοσή τους
Πότε θα είναι οι επόμενοι αγώνες
Ετοιμαζόμαστε για τους7ους Παγκρήτιους αγώνες, στις 4 Απριλίου. Μέχρι τώρα, έχουμε τεράστια συμμετοχή σχολείων από όλο το νησί
Θα γίνουν στο1ο ΓΕΛ Ρεθύμνου και οι τελικοί στο Πανεπιστήμιο Κρήτης. Το τμήμα Φιλολογίας , που είναι δίπλα μας όλα αυτά τα χρόνια, μας παραχωρεί χώρους για τη διεξαγωγή τους
Ευχαριστώ πολύ, για τη λεπτομερή παρουσίαση, εύχομαι καλή επιτυχία στους αγώνες!!
