Σαλβαδόρ Νταλί:
Ο ζωγράφος που προέβλεψε το μέλλον
της Σοφίας Σπανού
«Επειδή εγώ γίνομαι καμιά φορά ζωγράφος, οι άνθρωποι πιστεύουν ότι είμαι καλλιτέχνης. Το πραγματικό μου ενδιαφέρον είναι οι Κυβερνοεπιστήμες, η Κβαντική Φυσική και η Βιολογία» έλεγε ο Σαλβαδόρ Νταλί.
Ο Σαλβαδόρ Νταλί ήταν Ισπανός ζωγράφος και χαράκτης, από τους σημαντικότερους του 20ού αιώνα. Εντάσσεται στο καλλιτεχνικό ρεύμα του σουρεαλισμού (είναι ίσως ο κορυφαίος σουρεαλιστής ζωγράφος και σίγουρα ο πιο γνωστός) και με το έργο του εξερεύνησε το ανθρώπινο υποσυνείδητο. Χάρη και στις εξωφρενικές και εκκεντρικές κατά καιρούς δηλώσεις του, η φήμη που απέκτησε ήταν τεράστια. Ήταν ένας καλλιτέχνης που υπερέβαινε τα όρια της εποχής του, ενσωματώνοντας στις δημιουργίες του μια ποικιλία από επιστημονικές και φιλοσοφικές ιδέες. Το πραγματικό του ενδιαφέρον είναι οι Κυβερνοεπιστήμες που αντικατοπτρίζουν την πρόθεση του να ενσωματώσει τις σύγχρονες επιστημονικές εξελίξεις στην τέχνη του. Ο Νταλί μέσα από τα έργα του ερμηνεύει παράλληλα σύμπαντα, την κβαντική φυσική, την τέταρτη διάσταση, την οπτική, την ιερή γεωμετρία και την αλληλουχία του DNA.
Η Κυβερνοεπιστήμη, όπως την εννοούσε ο Νταλί, συνδέεται με τη μελέτη των συστημάτων ελέγχου και επικοινωνίας, και της αλληλεπίδρασης μηχανών και ανθρώπων. Οι Κυβερνοεπιστήμες συνδυάζουν το πεδίο της τεχνητής νοημοσύνης, της μηχανικής μάθησης και των υπολογιστικών συστημάτων, το οποίο ήταν σε πρώιμα στάδια κατά τη διάρκεια της ζωής του Νταλί. Ωστόσο διακρίνουμε έντονα στα έργα του το ενδιαφέρον του για την ιδέα της αλληλεπίδρασης και της επικοινωνίας μεταξύ ανθρώπων και μηχανών καθώς οι κόσμοι που δημιουργούσε στα έργα του ήταν γεμάτοι ασάφειες και δυσνόητες καταστάσεις που φαίνονταν να λειτουργούν με δικούς τους κανόνες και μεθόδους που μας προτρέπει στην λειτουργία των αλγορίθμων.
Την κύρια πηγή ενδιαφέροντος του ζωγράφου αποτέλεσε η λειτουργία του ανθρώπινου σώματος, της ανθρώπινης ψυχής και συνείδησης όπως έντονα προβάλλεται σε πολλά του έργα η απεικόνιση ανθρώπινων σωμάτων ή τοπίων με τρόπο αλλοιωμένο με σκοπό να προβάλλει την έντονη του ανάγκη να κατανοήσει την φύση της ανθρώπινης ύπαρξης και την αλληλεπίδραση μεταξύ των φυσικών και ψυχολογικών διεργασιών. Η δική του αντίληψη κάνει την τέχνη του να συνδεθεί με μια μορφή εξερεύνησης του ανθρώπινου οργανισμού στο επίπεδο της ψυχής, κάτι που αντιστοιχεί στην επιστημονική αναζήτηση της βιολογίας για το τι συμβαίνει όταν αναλύεται το ανθρώπινο σώμα σε μοριακό και κυτταρικό επίπεδο.
Ο ζωγράφος φαίνεται να είχε διαισθανθεί την τεχνολογική εξέλιξη που θα απερχόταν στους μεταγενέστερους χρόνους [στο σήμερα] αν και η πλήρης έννοια των Κυβερνοεπιστημών, της Κβαντικής Φυσικής και της Βιολογίας όπως τις κατανοούμε σήμερα δεν υπήρχαν στην εποχή του. Ωστόσο, ο τρόπος με τον οποίο ενσωμάτωσε τα επιστημονικά στοιχεία στη δουλειά του δείχνει την ικανότητά του να αντιλαμβάνεται τις αλλαγές και τις επαναστάσεις στη σκέψη της εποχής του. Αντιλαμβανόμαστε λοιπόν πως η τέχνη του μπορεί να θεωρηθεί ως ένας είδος προφητείας που μας προετοιμάζει όλους για τη διασταύρωση της τέχνης και της επιστήμης, η οποία θα λάβει μεγαλύτερη δυναμική τον 21ο αιώνα, με τη σύγχρονη τεχνολογία και την πρόοδο στην επιστήμη να αναπτύσσονται ραγδαία. Η σύνδεση της τέχνης του Νταλί με τις μελλοντικές τεχνολογίες, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, οι υπολογιστές και τα συστήματα αλληλεπίδρασης, καθιστά το έργο του διαχρονικό και μπροστά από την εποχή του, αποδεικνύοντας την προοπτική του να ενσωματώσει τις επιστημονικές και τεχνολογικές εξελίξεις στην τέχνη του με έναν τρόπο που είχε σημαντική επιρροή και συνεχίζει να επηρεάζει τον τρόπο που κατανοούμε τον κόσμο σήμερα.
