Πολλοί θα αναρωτιέστε γιατί γιορτάζουμε την Πρωταπριλιά και, φυσικά, από πού προήλθε το έθιμο αυτό. Καταρχάς, γιορτάζεται κάθε χρόνο την 1η Απριλίου και ο σκοπός της ημέρας αυτής είναι όλοι οι άνθρωποι να μπορέσουν να ξεγελάσουν τους άλλους, σχεδιάζοντας φάρσες, κάνοντας σκανταλιές, σκαρφιζόμενοι αθώα ψεματάκια και λέγοντας χιουμοριστικά αστεία.
Υπάρχουν αρκετές εκδοχές για το από πού προήλθε αυτό το έθιμο , το οποίο γιορτάζουμε και εμείς οι Έλληνες. Αρχικά, μία πολλή γνωστή θεωρία σχετίζεται με τους Κέλτες ψαράδες, οι οποίοι αποτελούν μία ομάδα Ινδοευρωπαϊκών λαών. Οι ψαράδες, ξεκινούσαν την περίοδο του ψαρέματος, κατά των Απρίλη, που ο καιρός καλυτέρευε και το κρύο έπαυε να κυριαρχεί. Βέβαια, υπήρχαν και περιπτώσεις που δεν μπορούσαν να πιάσουν τίποτα, παρόλο που περίμεναν ολημερίς και ολονυχτίς. Έτσι λοιπόν, επειδή θεωρούσαν ότι θα ντροπιάζονταν αρκετά, εάν μαθεύονταν οι αποτυχίες τους, άρχισαν τα ψέματα για την ψαριά τους, με αποτέλεσμα εκείνη η ημέρα να ταυτιστεί στο ψέμα. Με το πέρασμα του χρόνου, η επίμονη συνήθεια μετατράπηκε σε έθιμο.
Επειδή ο κάθε λαός έχει την δική του θεωρία, υπάρχουν και άλλες εκδοχές για την προέλευση του εθίμου. Μια θεωρία σχετίζεται με τη Γαλλία του 16ου αιώνα. Στη Γαλλία, η 1η Απριλίου θεωρούνταν το ξεκίνημα του νέου έτους σύμφωνα με το Ιουλιανό ημερολόγιο, το οποίο ήταν το Παλαιό ημερολόγιο και αποτελούσε τη μεταρρύθμιση του ρωμαϊκού ημερολογίου. Επίσης, κατά το 1.582 η 1η Γενάρη, θεσπίστηκε ως η αρχή του νέου έτους. Όμως τα άτομα που δεν είχανε ενημερωθεί για αυτή την αλλαγή, δε σταμάτησαν να τη γιορτάζουν τον Απρίλη. Έτσι, οι άλλοι ( οι ενημερωμένοι), τους κορόιδευαν κάνοντας τούς φάρσες, ή στέλνοντας και καλά <<πρωτοχρονιάτικα δώρα >>,οπότε με το πέρασμα του χρόνου εξελίχθηκε σε έθιμο. Μία άλλη θεωρία σχετίζεται πάλι με τη Γαλλία, όπου η Πρωτοπριλιά ήταν γνωστή και ως <<Poisson d’Avril>> , που σημαίνει << Πρωταπριλιάτικο Ψάρι>>. Με βάση αυτήν την παράδοση, οι Γάλλοι, κολλούν χάρτινα ψάρια στις πλάτες των ανθρώπων, που, ουσιαστικά, γίνονται << θύματα >> των φαρσέρ.
Στην Ελλάδα το έθιμο έφτασε μέσω των Σταυροφοριών. Σύμφωνα με τον λαογράφο Γεώργιο Μέγα, το ψέμα αποτελούσε ένα μηχανισμό των ανθρώπων να ξεγελάσουν τις δυνάμεις του κακού. Ο λαογράφος Δημήτριος Λουκάτος, επίσης, αναφέρει ότι τα ψέματα της Πρωταπριλιάς είχαν ως στόχο την αντιμετώπιση των δυνάμεων του κακού, που έβλαπταν την αγροτική παραγωγή.
Από όπου και αν προέρχεται το έθιμο αυτό, τα αθώα ψέματα της Πρωταπριλιάς πάντα μας φτιάχνουν τη διάθεση είτε είμαστε από την πλευρά του θύτη είτε από την πλευρά του θύματος. Αλήθεια, εσάς σας ξεγέλασε κανείς φέτος;
Καλέγια Νεφέλη, Τμήμα Α2
Πηγές: https://www.sansimera.gr/articles/431
https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A0%CF%81%CF%89%CF%84%CE%B1%CF%80%CF%81%CE%B9%CE%BB%CE%B9%CE%AC
