19η Μαΐου – Η μνήμη δεν ξεριζώνεται
Υπάρχουν μνήμες που μοιάζουν με πέτρες βυθισμένες στη θάλασσα, όσο κι αν περνούν τα χρόνια, μένουν εκεί, βαριές και αμετακίνητες. Η 19η Μαΐου είναι μια τέτοια μνήμη για τον Ποντιακό Ελληνισμό.
Οι Έλληνες του Πόντου ζούσαν επί αιώνες στις ακτές του Εύξεινου Πόντου, διατηρώντας τη γλώσσα, την πίστη και τις παραδόσεις τους. Στις αρχές όμως του 20ού αιώνα, μέσα στην αναταραχή που ακολούθησε τη διάλυση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και την άνοδο του τουρκικού εθνικισμού, βρέθηκαν στο στόχαστρο διωγμών και βίαιων εκτοπισμών.
Από το 1914 έως το 1923, χιλιάδες Πόντιοι οδηγήθηκαν σε πορείες θανάτου, σε τάγματα καταναγκαστικής εργασίας και σε εξορίες προς το εσωτερικό της Μικράς Ασίας. Χωριά ερημώθηκαν, οικογένειες διαλύθηκαν, άνθρωποι χάθηκαν από την πείνα, τις κακουχίες και τις εκτελέσεις. Η πιο σκληρή περίοδος των διωγμών συνδέεται με την άνοδο του κινήματος του Μουσταφά Κεμάλ και γι’ αυτό η 19η Μαΐου, ημέρα αποβίβασής του στη Σαμψούντα το 1919, καθιερώθηκε ως Ημέρα Μνήμης της Ποντιακής Γενοκτονίας.
Κι όμως, ο Πόντος δεν χάθηκε.
Οι πρόσφυγες που έφτασαν στην Ελλάδα έφεραν μαζί τους τις μνήμες, τα τραγούδια, τη γλώσσα και την ψυχή τους. Ξεκίνησαν από την αρχή κρατώντας ζωντανή την ιστορία τους. Έτσι, οι επόμενες γενιές μεγάλωσαν ακούγοντας για «τις χαμένες πατρίδες», μαθαίνοντας πως η ταυτότητα και η μνήμη δεν σβήνουν εύκολα.
Σήμερα, ο αγώνας συνεχίζεται. Όχι για εκδίκηση, αλλά για δικαίωση και ιστορική αλήθεια. Ποντιακά σωματεία, ιστορικοί και απόγονοι των προσφύγων συνεχίζουν να ζητούν τη διεθνή αναγνώριση της Ποντιακής Γενοκτονίας, ώστε οι άνθρωποι που χάθηκαν να μη μείνουν ξεχασμένοι μέσα στη σιωπή της ιστορίας.
Δεν ξεχνώ.
Θυμάμαι, γιατί η μνήμη είναι χρέος.
Αγωνίζομαι, γιατί οι χαμένες ψυχές ζητούν δικαίωση.
Και κρατώ ζωντανή την αλήθεια, για να μη σβήσει ποτέ ο Πόντος από τις καρδιές των ανθρώπων.
