Η εικονογράφηση είναι της Κυριακής Καραλή, Β’1
Στη σύγχρονη κοινωνία η τεχνολογία έχει καθοριστικό ρόλο σε ποικίλες πτυχές της καθημερινότητάς μας, καθώς εξελίσσεται με ταχείς ρυθμούς. Με αφορμή λοιπόν, την είσοδο της τεχνητής νοημοσύνης στη ζωή μας, είναι υψίστης σημασίας να διαθέτουν όλοι επίγνωση του γεγονότος ότι παρά τα πλεονεκτήματα που προσφέρει, κυρίαρχες είναι οι αρνητικές επιπτώσεις της, τις οποίες ο άνθρωπος καλείται να αντιμετωπίσει.
Οι κυριότερες προκλήσεις της τεχνητής νοημοσύνης είναι η παραβίαση των πνευματικών δικαιωμάτων, η άνιση αξιοποίησή της και η υποβάθμιση της γλώσσας. Αρχικά, οι εφαρμογές της τεχνητής νοημοσύνης προκειμένου να παρέχουν αυτόματα “έτοιμα” κείμενα ή βίντεο αντλούν πληροφορίες από πηγές του διαδικτύου, αξιοποιώντας έτσι το πνευματικό έργο επιστημόνων και καλλιτεχνών, χωρίς την άδειά τους και χωρίς την προσφορά κάποιας χρηματικής αποζημίωσης για τη χρήση του έργου τους. Ακόμη, οι δυνατότητές της δεν μπορούν να αξιοποιηθούν στον ίδιο βαθμό από όλα τα κράτη, τις επιχειρήσεις και τους πολίτες, γεγονός που οδηγεί κάποιους από αυτούς στην απώλεια ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος έναντι των άλλων, στην οικονομική στασιμότητα ή υπανάπτυξη, αλλά και στη συνεχή αμφισβήτηση και έλλειψη εμπιστοσύνης απέναντι στα εξελιγμένα τεχνολογικά μέσα. Παράλληλα, η επεξεργασία της φυσικής γλώσσας από την τεχνητή νοημοσύνη, μέσω της μεταφοράς συνομιλιών στα κοινωνικά δίκτυα, έχει ως επακόλουθο την αναπαραγωγή στερεοτύπων, την παρεξήγηση εννοιών και την πρόκληση σύγχυσης, λόγω αδυναμίας κατανόησης της ουσίας του λόγου, που χάνει το νόημά του, αφού υπάρχει σταδιακή απώλεια της εξωλεκτικής επικοινωνίας.
Παρόλα αυτά, υπάρχουν ορισμένα μέτρα που μπορεί να λάβει ο άνθρωπος, με στόχο την καταπολέμηση και την εξάλειψη των απειλών της τεχνητής νοημοσύνης. Ιδιαίτερη σημασία έχει ο αναστοχασμός, δηλαδή η συνειδητοποίηση ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι αυτοσκοπός, αλλά εργαλείο για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής του ανθρώπου. Έπειτα, απαραίτητη κρίνεται η δημιουργία σαφούς νομοθετικού πλαισίου, ώστε να προστατεύονται τα δικαιώματα του πολίτη από τους κινδύνους της τεχνολογίας, καθώς και η επιβολή ενός διεθνούς κώδικα δεοντολογίας. Επιπρόσθετα, προϋπόθεση οφείλει να αποτελεί η απόκτηση ανθρωπιστικής παιδείας που συμβάλλει στην εμπέδωση αξιών, όπως ο σεβασμός, η ελευθερία, η συνεργασία και η αλληλεγγύη. Η λήψη αυτών των μέτρων συνεπάγεται την ορθή προετοιμασία του κόσμου για την υποδοχή και την ωφέλιμη αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης.
Είναι λοιπόν, εμφανές πως υπάρχουν αισθητά μειονεκτήματα της εισόδου της χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης στη ζωή του σύγχρονου πολίτη, τα οποία, ωστόσο, με προνοητική διαχείριση μπορούν να αποφευχθούν. Η κριτική ικανότητα και το προνόμιο της ανθρώπινης αυτονομίας επιτρέπουν στον κάθε άνθρωπο την αυτόβουλη δράση που θα χαρίσει την ελευθερία από κάθε τεχνολογικό περιορισμό και εμπόδιο.
Νικολέτα Αναστασιλάκη, Γ’1
